فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باوجود اینکه در شرایط کنونی، منطقه غرب آسیا یکی از کانون­های اصلی بحران در سطح سیاست جهانی شناخته می­شود، اما به‌واسطه وجود بسترهای مناسب جهت گسترش اندیشه­های افراط­گرایی اسلامی در مناطقی نظیر آسیای مرکزی، این مسئله را محتمل می­سازد که در آینده و در مقیاس وسیع این منطقه به یکی از کانون‌های بحران تبدیل گردد. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤالات است که بسترهای اصلی گسترش افراط­گرایی و رادیکالیسم اسلامی در منطقه آسیای مرکزی کدم‌اند؟ چه سناریوهایی را می‌توان برای گسترش فعالیت­های گروه‏های افراطی در منطقه آسیای مرکزی برشمرد؟ با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی این کشورها و نزدیکی به مرزهای جمهوری اسلامی ایران چه راهبردهایی را می­توان برای مقابله با رشد افراط­گرایی در این منطقه و جلوگیری از خطرات رشد آن، بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در دستور کار قرار داد؟ ابزار پاسخگویی به پرسش­ها تلفیق دو روش تحلیل لایه­های علی و سناریونویسی خواهد بود. یافته­های پژوهش حاکی از آن است که با توجه به هم‌جواری سرزمینیِ میان منطقه آسیای مرکزی با شمال افغانستان، عدم توسعه سیاسی و سرکوب مخالفان، ناکارآمدی سیستم اقتصادی، بیکاری و فقر، مداخله کشورهای فرا منطقه‌ای، همچنین وجود دره فرغانه به عنوان نقطه اتصال و پیوند افراط­گرایی در میان کشورهای منطقه، رشد رادیکالیسم اسلامی و شباهت آن با اندیشه تکفیری- جهادی در سپهر آینده­ منطقه آن را به یکی از سناریوهای با قطعیت و احتمال وقوع بالا مبدل ساخته است. قرابت جغرافیایی ایران با آسیای مرکزی موجب می­شود که تهدید تا درون سرزمین ایران نیز امتداد پیدا کند. لذا شناسایی زمینه­های فعالیت و سنجش میزان خطرات مترتب بر امنیت ملی با اهداف پیش‌نگری و چاره‌اندیشی عملیاتی جهت مهار این پدیده­ی خطرناک از زمره مواردی است که اهمیت این پژوهش را دوچندان می­سازد.