فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آنچه در این مختصر مطرح می‌شود، باز خوانی سندی است مورّخ ۱۲۳۳هـ، مربوط به میرزا منصور خان بهبهانی حکمران بهبهان و کهگیلویه در روزگار فتحعلیشاه قاجار. داستان سند از این قرار است که نخست میرزا سلطان محمد خان اوّل، پدر میرزا منصور، عمارت حکومتی خویش را در زمین مجهول المالکی به نام «باغِ میر شاه میر» بنا می‌نهد و پس از وی فرزندش میرزا منصور خان بهبهانی در گوشه‌ای دیگر از همین زمین، بنایِ عمارتِ حکومتیِ خویش را می نهد و همزمان به تفحّص دربارۀ کشفِ هویّتِ مالکانِ زمین می پردازد و معلوم می کند که مالکان زمین، دو خانواده از سادات طباطبائی بوده‌اند و زمین مذکور را از ورثۀ مزبور خریداری و صلح می کند. سند حاضر مبایعه‌نامه و صلح‌نامۀ این زمین است. میرزا منصور خان از سلسلۀ کلانتران بهبهان و از سیاستمداران فارس در روزگار فتحعلیشاه قاجار است که بخشی از روزگار محمّدشاه را درک کرده است.  دختر وی گوهرتاج بیگم، همسر نجفقُلی میرزای والی، پسر حسینعلی میرزای فرمانفرما است. از وقایع مهمّ زندگانی میرزا منصورخان اینکه فتحعلیشاه قاجار به سبب برخی ناآرامی‌ها در ایالت فارس، خود به سال 1245 به منطقۀ بهبهان و کهگیلویه روی آورد؛ راهنمائی موکب شاهی را در این سفر بدو محوّل کردند. نامه‌ای مورّخ 1245 به مُهر فرمانفرما خطاب به میرزا منصور خان نگاشته شده که گزارش سفر شاه به آن ناحیه را به او نوشته و از او رفع نگرانی کرده است. این نامه جزو آرشیو اسناد سردار امجد منصوری طباطبائی بوده است که اخیراً به کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران اهدا شده و به سبب اینکه در دست مرمّت و سامان‌دهی است هنوز فهرست نشده است.