فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از سقوط صدام در سال 2003، فضای سیاسی- اجتماعی جدیدی در عراق شکل گرفت که در آن، بازیگرانی که پیش‌ازاین امکان کنشگری از آن‌ها سلب شده بود توانستند در فرایند شکل‌گیری دولت جدید نقش‌آفرینی کنند. درحالی‌که ایالات‌متحده و بازیگران همسو با آن تلاش می‌کردند فرایند صورت‌بندی دولت جدید را بر اساس رویکرد «دولت سازی از بالا» مدیریت کنند مرجعیت شیعی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین بازیگران سیاسی- اجتماعی عراق، از طریق کنشگری فعال خود این فرایند را در مسیر رویکرد «دولت سازی از پایین» قرارداد. ازآنجاکه در دوران جدید، بازتعریف جایگاه «مرجع» و کنشگری فعال آن، از فشارهای بافتاری و مطالبات فزاینده اجتماعی تأثیر پذیرفته است؛ این مقاله برای فهم چگونگی اثرگذاری نهاد مرجعیت بر صورت‌بندی دولت، ضمن تبیین فشارهای بافتاری، جایگاه «مرجع» به‌عنوان «کنشگر راهبردی» و «مرجعیت» به‌عنوان «نهاد غیررسمی» در عرصه سیاسی- اجتماعی عراق را بررسی کرده است. برای پاسخ به سؤال تحقیق، از منابع کتابخانه‌ای برای جمع‌آوری داده‌ها و از روش توصیفی- تحلیلی برای تحلیل یافته‌ها بهره ‌گرفته‌شده است. مقاله حاضر با استفاده از ادبیات نهادگرایی و تعریف دولت به‌عنوان نهاد رسمی و مرجعیت به‌مثابه نهاد غیررسمی، درصدد تبیین چگونگی اثرگذاری‌ نهاد غیررسمی بر صورت‌بندی نهاد رسمی است.