ارزیابی تأثیر فرایند جامعه‌پذیری سیاسی در عراق بر بروز اعتراضات اکتبر 2019

نویسندگان

1 دانشیارگروه مطالعات منطقه‌ای دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری مطالعات منطقه‌ای دانشگاه تهران

doi
10.22070/iws.2022.14493.2072
چکیده

اعتراضات اکتبر 2019 عراق و تحولات نخبگانی پس از آن را می‌توان به عنوان نقطه عطفی در تاریخ پر تنش این کشور به ویژه در دوره پسا-صدام توصیف نمود. جریان مذکور در واقع سرآغاز روندی از ناآرامی‌های اجتماعی شده که عرصه جغرافیایی آن به بیش از 10 استان از 19 استان این کشور رسید. در این پژوهش بر آن هستیم با بررسی وضعیت شاخص‌های جامعه‌پذیری سیاسی در عراق، تبیینی جامعه‌شناختی از چگونگی و چرایی بروز اعتراضات موسوم به «انقلاب تشرین» ارائه دهیم. طی این روند، ضمن مطالعه منابع کتابخانه‌ای و رسانه‌ای، با روشی توصیفی-تبیینی به این پرسش اصلی پاسخ می‌دهیم: «فرایند جامعه‌پذیری در عراق، چگونه از طریق شکل‌دهی به فرهنگ سیاسی این کشور، باعث بروز خیزش‌ اکتبر 2019 شد؟». جهت رسیدن به پاسخ درست، شاخص‌های جامعه‌پذیری سیاسی در حوزه‌های گروه همسالان، خانواده (خشونت علیه زنان و سلوک والدین)، مراکز آموزشی (سطح سواد در سطح ابتدایی و دانشگاهی)، برخورد با حکومت (میزان کارآمدی نهادهای دولتی در حوزه‌های خدمات‌رسانی، مالی- اقتصادی و امنیتی) و رسانه (ضریب نفوذ رسانه‌های سمعی، بصری و اجتماعی در میان مردم عراق و محتوای برخی شبکه‌های پر مخاطب) مورد بررسی قرار گرفته و در پایان ریشه‌های فروکش کردن اعتراضات و عدم اقبال عمومی جدی به آن در کنار عوامل تمایل معترضان به خشونت تبیین شده است.