بررسی تأثیر سیاست‌های محمد بن سلمان بر شکاف‌های اجتماعی و اقدامات خشونت‌بار سیاسی در جامعه عربستان سعودی

نویسندگان

1 استادیارعلوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)

2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)

doi
10.22070/iws.2022.13386.1990
چکیده

جامعه عربستان سعودی از گذشته تاکنون جامعه­ای چندپاره و طایفه­ای بوده و اختلافات فراوانی میان قبایل و گروه‌های موجود در عربستان منجر به بروز شکاف­‌هایی در میان طبقات جامعه سعودی شده است. علی‌رغم آغاز فرآیند دولت- ملت‌سازی در دوره ملک عبدالعزیز از طریق سرکوب تمایلات قبیله­ای، از میزان این شکاف‌ها کاسته نشده و آثار و تبعات زیادی بر جامعه سعودی داشته است. ازآنجایی‌که گروه‌های مختلفی در جامعه عربستان از توزیع برابر قدرت کنار گذاشته‌شده‌اند، محرومیت از مشارکت در مسائل سیاسی و مطالبات در جهت برابری در توانمندی‌های اقتصادی موجب پدید آمدن توقع فزاینده برای حضور در جامعه و قدرت خواهد شد. از سوی دیگر به دلیل وجود جامعه بسته و هرمی در عربستان، شاه خود را ملزم به پاسخگویی به مردم نمی‌داند و همین مسئله یعنی پاسخگو نبودن پادشاه نسبت به زندگی مردم موجب خواهد شد تا انباشت اعتراضات و فشارهای اجتماعی تبدیل به نتایج خشونت‌بار در جامعه سعودی گردد. بنابراین سؤال اصلی این پژوهش آن است که مهم‌ترین تأثیر سیاست‌های محمد بن سلمان بر شکاف‌های اجتماعی جامعه عربستان سعودی چیست؟ در پژوهش حاضر با استفاده از شیوه توصیفی تحلیلی، ضمن دسته‌بندی برجسته‌ترین شکاف‌های جامعه سعودی، با بهره‌گیری از نظریه محرومیت- تهاجم، رابطه میان شکاف‌های اساسی و اقدامات خشونت‌بار سیاسی بررسی گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد با اصلاحات بن سلمان در راستای سند چشم‌انداز 2030، رشد شکاف‌های اجتماعی- اقتصادی در جامعه سعودی افزایش‌یافته و تقویت این شکاف‌ها در بستر توسعه محرومیت در میان طبقات جامعه خطر اقدامات خشونت‌بار سیاسی را افزایش داده است.