تاثیر سطوح مختلف عصاره آویشن بر ابقاء نیتروژن، تولید گاز، جمعیت میکروبی، تعداد پروتوزوآ و برخی فراسنجه‌های خون در بره‌ها و بزغاله‌های پرواری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده علوم دامی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی گرگان

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 دانشکده علوم دامی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22034/as.2021.43228.1596
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی اثر سطوح مختلف عصاره آویشن بر ابقاء نیتروژن، تولید گاز، جمعیت میکروبی، تعداد پروتوزوآ و برخی فراسنجه‌های خون در بره‌ها و بزغاله‌های پرواری بود. برای این منظور ۱۵ رأس بزغاله سه ماهه نژاد بومی استان گلستان با میانگین وزن اولیه ۲/۱± ۳/۱۷ کیلو‌گرم و ۱۵ رأس بره سه ماهه نژاد دالاق با میانگین وزن اولیه ۵/۱± ۴/۲۱ کیلو‌گرم به‌طور تصادفی با یکی از ۳ جیره: ۱) شاهد؛ بدون عصاره آویشن، ۲) مکمل شده با ۲۵۰ میلی‌لیتر عصاره آویشن، ۳) مکمل شده با ۵۰۰ میلی‌لیتر عصاره آویشن به مدت ۸۴ روز و به‌صورت انفرادی تغذیه شدند. نتایج آزمایش نشان داد اختلاف معنی داری در نیتروژن مصرفی از طریق استفاده از عصاره، در بین تیمار‌های مختلف وجود نداشت. اما نیتروژن دفعی مدفوع و ادرار در تیمارهای دریافت کننده ۲۵۰ میلی‌لیتر عصاره آویشن کمتر و نیتروژن ابقاء شده و هضم شده بیشتر از تیمار‌های دیگر بود (۰۱/0>P). بررسی اثرات متقابل و اثر گونه نشان داد اثر عصاره آویشن در نیتروژن دفعی و ابقاء نیتروژن در بره‌ها نسبت به بزغاله‌ها متفاوت بود، به‌طوری‌که نیتروژن دفعی در بزغاله‌ها بیشتر و ابقاء نیتروژن کمتر بود (۰۱/0>P). با افزایش سطوح عصاره آویشن، روند کاهش تولید گاز و گاز متان به‌طور معنی‌داری در هر دو گونه مشاهده شد (۰۱/0>P). جمعیت میکروبی شکمبه (تعداد کل باکتری هوازی، کلی‌فرم‌ها و باکتری‌های اسید لاکتیک) در اثر افزودن عصاره آویشن در هر دو گونه کاهش پیدا کرد اما این کاهش معنی‌دار نبود. همچنین در بره‌ها و بزغاله‌های دریافت کننده عصاره آویشن، با افزایش سطوح عصاره در جیره، تعداد پروتوزوآ به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (۰۱/0>P)، به‌طوری‌که گروه دریافت کننده ۵۰۰ میلی‌لیتر عصاره کمترین تعداد پروتوزوآ را داشتند. غلظت تری‌گلیسیرید، کلسترول، لیپوپروتئین با چگالی پایین و لیپوپروتئین با چگالی بالای خون تحت تاثیر استفاده از عصاره قرار نگرفت. هر چند غلظت گلوکز خون با افزایش عصاره در جیره به‌طور معنی‌داری افزایش و غلظت نیتروژن اوره‌ای خون کاهش یافت (۰۱/0>P). به‌طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از عصاره آویشن در جیره بره‌ها و بزغاله‌های پرواری می‌تواند به‌طور چشمگیری تولید گاز به‌خصوص گاز متان و دفع نیتروژن از طریق ادرار و مدفوع را کاهش و در نتیجه ابقا و هضم نیتروژن را افزایش دهد.