برآورد بیزین فراسنجه های منحنی شیردهی در گاوهای شیری ایران

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران

2 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

3 گروه علوم دامی، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر،ایران

4 گروه علوم دامی، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران

doi
10.22034/as.2021.46574.1620
چکیده

زمینه مطالعاتی: نمایش نموداری ترشح شیر در یک دوره شیردهی به‌عنوان منحنی شیردهی شناخته می‌شود. با ارزیابی منحنی شیردهی طراحی راهکارهای مناسب برای پرورش و مدیریّت گاوهای شیری راحت‌تر انجام می‌شود. برای توصیف تولید شیر در یک دوره‌ی شیردهی در گاوهای شیری، مدل‌های ریاضی مختلفی توسعه‌یافته‌اند. برآورد پارامترهای این مدل‌ها در مورد گاوهای شیری ایران، با استفاده از روش بیزین انجام‌نشده است. هدف: تحقیق حاضر، برآورد بیزین پارامترهای مدل‌های ریاضی وود، میلک بات، گمپرتز، دایجکسترا، کوبی- لیدو، ون برتالانفی، برودی و لاجستیک برای منحنی شیردهی بود. تعداد 30618، 30685 و 30627 رکورد روز آزمون به ترتیب برای تولید شیر، درصد چربی و درصد پروتئین مورداستفاده قرار گرفت. این رکوردها مربوط به‌روزهای ۵ تا ۳۰۵ روز دوره‌ی اوّل شیردهی گاوهای هلشتاین ایران با 3685 گاو از 350 گلّه بود. روش کار: در ابتدا داده‌ها برای اثرات ثابت معنی‌دارHTD و سن زایش گوساله تصحیح شدند. پارامترهای منحنی‌های شیردهی با استفاده از رکوردهای روز آزمون گاوها در رویه MCMC نرم‌افزار SAS و با به کار بردن یک مدل غیرخطی مختلط با روش بیزین برآورد گردیدند. برای در نظر گرفتن منحنی شیردهی انفرادی هرکدام از گاوها، اثر هر گاو به‌عنوان اثر تصادفی در تمامی مدل‌های غیرخطی مورداستفاده قرار گرفت. برای نمونه‌گیری از توزیع پسین پارامترها، از الگوریتم نمونه‌گیری زنجیره‌ی مارکوف مونت‌کارلو، با در نظر گرفتن دوره‌ی قلق گیری، فاصله‌ی نمونه‌گیری و تعداد کل سیکل به ترتیب 150000،100 و 400000 سیکل برای هرکدام، به دست آمد. برای بررسی مقادیر نمونه‌گیری شده و محاسبه شاخص‌ همگرایی، از اندازه‌ی مؤثّر نمونه و آزمون تشخیص جوک استفاده گردید. مدل‌ها، توسّط معیار انحراف اطّلاعات (DIC) باهم مقایسه شدند. نتایج: با بررسی آماره توابع و شاخص‌های همگرایی، تابع برودی برای تولید شیر و تابع وود برای درصد چربی و درصد پروتئین مناسب‌ترین مدل و برازش بهتری را نشان دادند. در نتایج به‌دست‌آمده، پارامترهای برآورد شده از تابع برودی برای تولید شیر به ترتیب 219/37، 544/0 و 084/0 برای a،b و c بود. برای درصد چربی شیر و درصد پروتئین شیر پارامترهای برآورد شده از تابع وود به ترتیب 29/4 و 53/3 برای a، 08/0- و 04/0- برای b و 0008/0- و 0004/0- برای c بود. نتیجه‌گیری نهایی: نتایج تحقیق حاضر، نشان داد که توابع برودی و وود به ترتیب، به‌عنوان بهترین مدل در پیش‌بینی تولید شیر و صفات تولیدی در گاوهای هلشتاین ایران در دوره‌ی اوّل شیردهی می‎‌باشند.