ارائه چارچوبی برای اکتساب دانش ضمنی خبرگان در راستای شناسایی فرصت ها و تهدیدهای محیطی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/tmj.2021.31138.0
چکیده

توانایی تشخیص و کسب دانش ضمنی خبرگان در رویۀ مرسوم پویش محیطی، مزیت رقابتی مهمی برای سازمان­ها محسوب می‌شود. هدف این مطالعه ارائه چارچوبی است که بتوان با کمک آن به دانش ضمنی خبرگان، در جهت شناسایی فرصت­ها و تهدیدهای سازمانی پی برد. ازاین‌رو پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد تحلیل محتوا و تفسیری به این موضوع پرداخته است. بدین منظور ابتدا مصاحبه عمیق با خبرگان تا رسیدن به اشباع نظری در جهت شناسایی نقایص SWOT انجام شد. با استفاده از تحلیل مصاحبه­ها، 21 کد به‌عنوان نقایص SWOT به­ دست­ آمد که این کدها با رویکرد باز و سپس با رویکرد محوری (تحلیل محتوا) دسته­بندی شدند. به‌منظور ارائه راهکارها و ابزارها جهت رفع و پیشگیری نقایص شناسایی شده الگوهای فعلی، مصاحبۀ عمیق با خبرگان انجام شد و درنهایت با تحلیل تفسیری مصاحبه­ها، چارچوبی برای اکتساب دانش ضمنی خبرگان ارائه شد. اقدامات در این چارچوب مشتمل بر سه مرحله قبل از مصاحبه، مصاحبه و پس از مصاحبه است. چارچوب پیشنهادی، راهکارها و ابزارهایی را به‌منظور پی بردن به دانش ضمنی خبره و شناسایی محیط خارجی در هر مرحله معرفی می­کند؛ بنابراین با به‌کارگیری چارچوب پیشنهادی، می­توان به دانش ضمنی خبرگان در راستای شناسایی فرصت­ها و تهدیدها دست‌یافت. چارچوب پیشنهادی حاصل از تحقیق حاضر می­تواند موردتوجه برنامه­ریزان سازمانی قرار گیرد تا با برنامه­ریزی صحیح و آگاهی کامل از نقایص در راه شناسایی فرصت­ها و تهدیدها امکان پویش بهتر محیط را فراهم آورند و از فرصت­ها بهره­برداری و از تهدیدات اجتناب کنند.