امکان‌سنجی دولت‌‌سازی داعش در محیط پیرامونی ج.ا.ا تا 1404 در پرتو الگوی امنیت راهبردی (مطالعه موردی: افغانستان)

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهید حاج قاسم سلیمانی (کرمان)

2 دانشیار روابط بین‌الملل دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران

doi
10.22070/iws.2021.5742.1965
چکیده

گروه‌های تروریستی- تکفیری از جمله داعش یکی از موانع تحقق راهبردهای جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 در محیط پیرامون است. ادبیات تحقیق نشان می‌دهد؛ داعش به سان سایر گروه‌های تروریستی نظیر القاعده «ترور» و «تکفیر» را در ارتباط با کشورهای حوزه مقاومت به دو دلیل اصلی ادامه می‌دهد: مهار اسلام سیاسی مقاومت اسلامی با افراطی‌گری و مهار اهداف جمهوری اسلامی ایران در حوزه جهان اسلام و منطقه غرب آسیا تا 1404. از سویی، تهدیدات داعش از سمت مرزهای غربی علیه جمهوری اسلامی ایران روندی کاهنده طی کرده و شکست داعش به واسطه سلسله عملیات جبهه مقاومت باعث شده تا این گروه تروریستی هسته‌های تروریستی- تکفیری خود را از سمت مرزهای غربی جمهوری اسلامی ایران به کشورهای مجاور شرقی ایران انتقال دهد. حال طرح این پرسش ضروری است که «امکان دولت‌سازی داعش تا 1404 در افغانستان به چه میزان (ضعیف، ممکن، محتمل) است؟» لذا هدف اصلی این نوشتار، بررسی امکان دولت‌سازی داعش خاصه در افغانستان به عنوان یکی از کشورهایی است که از بی‌ثباتی سیاسی رنج می‌برد؛ است. یافته‌های این پژوهش بر مبنای روش تحلیلی- تجویری و آینده‌پژوهی نشانگر آن است؛ دولت‌سازی داعش در افغانستان به عنوان یکی از همسایه‌های شرقی ایران، بر اساس شرایط ژئوپلیتیکی و میدانی این کشور، ممکن است. اگرچه، ایدئولوژی داعش در جامعه افغانستان نامشروع و نامقبول است و این گروه تروریستی مانند طالبان از جایگاه اجتماعی و سابقه تاریخی در افغانستان برخوردار نیست. اما عواملی نظیر حضور داعش در این کشور، بی ثباتی سیاسی افغانستان و امکان ائتلاف داعش با سایر گروه‌های تکفیری و افراطی، امکان دولت‌سازی داعش در افغانستان را فراهم می‌کند. در نهایت مقابله با داعش از منظر نخبگان و منابع تحقیق در محیط پیرامونی از جمله افغانستان در پرتو کاربست راهکارهای مادی، نهادی و عقیدتی است.