تعیین ترکیبات شیمیایی، عناصر معدنی و انرژی خام دانه جو، دانه گندم و سبوس گندم استان آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 استاد تغذیه دام دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

2 استاد بازنشته گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

3 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 استاد گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
10.22034/as.2022.25149.1419
چکیده

زمینه مطالعاتی: به منظور تنظیم دقیق جیره‌های غذایی و بهبود عملکرد تولید، لازم است ارزش غذایی مواد خوراکی مورد استفاده در تغذیه حیوانات تعیین گردد. هدف از این مطالعه تعیین ترکیبات شیمیایی، محتویات عناصر معدنی و انرژی خام مواد خوراکی معمول در تغذیه دام شامل دانه جو (26 نمونه)، دانه گندم (27 نمونه) و سبوس گندم (15 نمونه) استان آذربایجان شرقی با استفاده از روش‌های استاندارد آزمایشگاهی بود. روش کار: نمونه‌های دانه جو و گندم و سبوس گندم با روش نمونه برداری تصادفی طبقه‌بندی شده جمع‌آوری گردید. از رویه means نرم افزار SAS برای محاسبه آماره‌های توصیفی و مقایسه میانگین‌ها استفاده شد. نتایج: میانگین ماده خشک جو، گندم و سبوس گندم به ترتیب 88/2 ± 5/925 ˛ 56/6 ± 32/ 909 و 31/9 ± 915 گرم در کیلوگرم و میانگین پروتئین خام به ترتیب معادل 52/14 ± 3/137، 67/10 ± 6/129 و 86/11 ± 9/178 گرم در کیلوگرم ماده خشک بود، که با داده‌های (1994) NRC تفاوت معنی‌داری نشان داد (01/0P<). چربی خام سبوس گندم 48/3 ± 7/43 گرم در کیلوگرم بود که در مقایسه با تراکم چربی خام گزارش شده در جداول NRC تفاوت معنی‌دار نبود، ولی میانگین چربی خام جو و گندم به ترتیب برابر 08/1 ± 3/20 و 48/0± 1/21 بود که تفاوت معنی‌داری با چربی خام گزارش شده در جداول (1994) NRC داشت (01/0P<). مقادیر کلسیم در جو، گندم و سبوس گندم به ترتیب 3/0 ± 4/1، 67/0 ± 3/3 و 35/0 ± 46/1 گرم در کیلوگرم ماده خشک بود که بجز در سبوس گندم، با داده‌های NRC تفاوت معنی‌داری نشان داد (01/0P<). نتیجه‌گیری نهایی: با توجه به تفاوت‌های موجود در ترکیبات شیمیائی و عناصر معدنی مواد خوراکی مورد مطالعه در استان آذربایجان شرقی با داده‌های گزارش شده در جداول NRC، پیشنهاد می‌گردد برای تنظیم جیره‌های غذایی متعادل و برنامه‌ریزی از اطلاعات منطقه‌ای استفاده شود.