شناسایی و سطح بندی پیشران های توهم توطئه مدیران در سازمان های دولتی با استفاده از روش ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 استاد گروه مدیرت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران،ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22067/tmj.2021.68044.1010
چکیده

توهم توطئه در مدیران باعث می­شود تصور کنند کارکنان مخفیانه و با داشتن سوء­نیت به دنبال دسیسه­چینی و تحقق اهداف خودخواهانه هستند که بروز این پدیده منجر به افزایش بدبینی نسبت به کارکنان و ترومای سازمانی می­شود. ازاین‌رو شناسایی عوامل مؤثر بر توهم توطئه مدیران در سازمان­های دولتی و رفع آن‌ها منجر به تسهیل مسیر توسعه و تحول سازمانی می­شود. براین اساس هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی و سطح­بندی پیشران­های توهم توطئه مدیران است. شناسایی پیشران­های توهم توطئه از طریق مصاحبه­های نیمه­ساختار­یافته با روش تحلیل محتوای کیفی بر پایه تکنیک اشباع نظری با 15 نفر از اساتید مدیریت و روانشناسی انجام گرفت. روایی و پایایی مصاحبه­ها به ترتیب با روش روایی محتوایی نسبی و شاخص کاپای کوهن تأیید شد. کدگذاری مصاحبه­ها با استفاده از نرم‌افزار اطلس­تی منجر به شناسایی 11 پیشران در شکل­گیری توهم توطئه شد. به‌منظور سطح­بندی پیشران‌های شناسایی شده از نظرات 26 نفر از مدیران ارشد سازمان­های دولتی استان آذربایجان­غربی با روش نمونه­گیری هدفمند و به کمک پرسشنامه استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه به ترتیب با بهره­گیری از روایی محتوا و روش آزمون ـ پس­آزمون تأیید شد. پیشران­های شناسایی شده با روش ساختاری تفسیری منجر به تشکیل شش سطح شد که ضعف فرهنگی و ضعف مدیریتی مدیران اثرگذارترین و عدم شفافیت و ارتباطات ناکارآمد، اثرپذیرترین عوامل بودند.