تحلیل رشد بهره وری عوامل تولید، کارایی فنی و تغییر تکنولوژی در صنعت مرغداری گوشتی ایران
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
doi
10.22034/as.2022.45412.1611چکیده
چکیده زمینه مطالعاتی: با توجه به محدودیت منابع تولید بهبود کارایی و بهرهوری، مناسبترین شیوه افزایش تولید در بخش کشاورزی میباشد. شناسایی اجزاء بهرهوری و بررسی تغییرات آن در طی فرایند تولید از جمله عوامل موثر بر دستیابی به تولید کاراتر و رشد بهرهوری کل عوامل تولید میباشد. هدف: مطالعه حاضر در پی تحلیل رشد بهرهوری عوامل تولید، کارایی فنی و تغییر تکنولوژی در صنعت مرغداری گوشتی ایران میباشد. روش کار: این پژوهش با استفاده از روش تحلیل پوششی دادهها و شاخص مالم کوئیست ضمن محاسبه رشد بهرهوری کل عوامل تولید و اجزاء آن به بررسی وضعیت کارایی فنی و تغییر تکنولوژی واحدهای تولیدکننده مرغ گوشتی در طول زمان میپردازد. دادههای مورد استفاده در این تحقیق برای دورهی زمانی سالهای 96-1375 از نتایج طرح آمارگیری مرغداریهای گوشتی کشور اخذ گردیده است. نتایج: بر اساس یافتههای پژوهش بهرهوری کل عوامل تولید در بازه زمانی مورد مطالعه رشدی معادل 7/17 درصد را تجربه کرده است. بررسی اجزاء بهرهوری موید آن بود که تغییر تکنولوژی مهمترین عامل موثر در افزایش بهرهوری مرغداریهای گوشتی در طی دوره مورد مطالعه میباشد. تغییر کارایی فنی، کارایی خالص و کارایی مقیاس به ترتیب در جایگاههای بعدی از لحاظ تاثیرگذاری بر رشد بهرهوری قرار دارند. همچنین میانگین کارایی فنی واحدهای پرورش مرغ گوشتی در بازه زمانی مورد بررسی و تحت بازده متغیر نسبت به مقیاس معادل 6/79 درصد محاسبه گردید. ضمن اینکه کارایی فنی مرغداریهای استانهای آذربایجان شرقی، اصفهان، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، مرکزی و هرمزگان بالاترین مقدار را دارا بودند. نتیجهگیری نهایی: با توجه به اهمیت اساسی تغییر تکنولوژی در بهبود بهرهوری عوامل توصیه میشود در رابطه با گسترش شاخصههای تکنولوژی از قبیل بکارگیری نژادهای اصلاح شده، بهبود سیستم تهویه هوا، روشنایی و دان طیور تصمیمات مدیریتی لازم اتخاذ شود. بدین ترتیب بهرهمندی از شیوههای نوین پرورش طیور، رعایت اصول آموزشی و بهداشتی در راستای کاهش تلفات به منظور بهبود کارایی فنی توصیه میگردد