تحول مبانی مشروعیت سیاسی در آسیایمرکزی پساشوروی

نویسندگان

1 استاد گروه مطالعات منطقه ای دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22070/iws.2021.4818.1835
چکیده

بنیان‌های مشروعیت، ارزش‌هایی هستند که یک حکومت یا رهبر در نگاه مردم در سطح داخل یا نظام بین‌الملل در سطح خارج باید آن‌ها را داشته یا در جامعه پیاده‌سازی کند؛ چراکه گذاری که سبب جانشینی رهبر جدید شود اگر مشروعیت نداشته باشد بقای آن رهبر را زیر سؤال برده و او را ساقط می‌کند. توجیه عقلی جهت پذیرش سلطه حاکمیت رهبر که ارتباط مستقیم با میزان قدرت دولت و حدود آزادی شهروندان دارد و از آن با لفظ مشروعیت یاد می‌شود از مهم‌ترین دغدغه‌های پیش روی حاکمان و یا حکومت‌ها به شمار می‌رود. به همین خاطر، حفظ بقاء همواره یک موضوع همیشگی و دغدغه‌مند برای رهبران آسیای‌مرکزی بوده است که این امر به‌صورت مستقیم درگرو مشروعیت آن‌ها بوده است. با توجه به چهارچوب‍بندی وبر از انواع مشروعیت‌ها، وجه غالب مشروعیت رهبران آسیای‍مرکزی در نظام‌های سیاسی کشورهای خود همواره در سایه مشروعیت کاریزماتیک و سنتی بوده است ولی با ورود آن‌ها به نظام بین‌الملل به‌عنوان واحدهای جدید سیاسی، آن‌ها با مبانی مدرنیته مشروعیت مواجه شدند که مشروعیت فعلی آن‌ها را زیر سؤال می‌برد. در این راستا، در این مقاله که به شیوه توصیفی – تحلیلی به نگارش درآمده است به دنبال ارائه دورنمایی از جایگاه مشروعیت و وجه غالب آن در ساختار سیاسی آسیای‍مرکزی هستیم تا با بررسی آن طرح‍واره‍ای از مبانی تحول‌یافته مشروعیت در دوران سیاسی معاصر آسیای‍مرکزی به‍دست آمده تا از آن به‌عنوان الگو و ابزاری برای تحلیل روند گذارهای سیاسی آتی آسیای‍مرکزی مورداستفاده قرار گیرد.