فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهان امروز شاهد مسایل و چالش­های متعددی است که جوامع اسلامی نیز متاثراز آنها بوده و هست. مسایلی چون جهانی شدن پدیده­ها، دگرگونی­های شتابان اجتماعی؛ نظیر گسترش شهرها و توسعه شهرنشینی، مهاجرت‌، مطالبات قومی و زبانی و .... . همچنین تغییرات آب و هوایی و خشکسالی، با تبعات فراوان فرهنگی و اجتماعی، از جمله مسایل و چالش­های متعدد پیش­روی هستند. جهان اسلام باید در سطوح ملی، منطقه­ای و بینا منطقه­ای و در روابط دو و چند جانبه خود این عناوین را در دستور کار قرار دهد و به استقبال آنها به منظور مدیریت مطلوب برود. همانگونه که در اصل دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به اهداف نظام، علاوه بر اجتهاد بر پایه کتاب و سنت، بر استفاده از علوم و فنون بشری تاکید دارد، در این زمینه نیز باید به تجربیات جوامع دیگر و دستاوردهای تمدنی آنها توجه کرد. بیش از دو دهه است، برنامه بین الدول مدیریت دگرگونی­های اجتماعی در سازمان یونسکو به عنوان نهاد تخصصی ملل متحد شروع به کار و برنامه­های مختلفی را در سطوح ملی، منطقه­ای و بین المللی پیگیری کرده است.کمیته ملی مدیریت دگرگونی­های اجتماعی نیز در چارچوب کمیسیون­های ملی تشکیل شده است. استفاده از این ظرفیت و نهادهای مشابه؛ مانند آیسیسکو، موسسه فرهنگی اکو و ... و هم افزایی توا­­ن­ها و تجارب می­تواند در این راه، یاری رسان جوامع اسلامی به ویژه سیاستگذاران فرهنگی و اجتماعی باشد. در این نوشتار، تلاش می­شود با رویکرد روش­شناسی توصیفی- تحلیلی و با نگاهی توامان به مهم­ترین مسایل و چالش­های اجتماعی پیش رو از یک سو و تحلیل و تطبیق آن با برنامه مدیریت دگرگونی­های اجتماعی یونسکو، تجربه جوامع و مناطق مختلف از سوی دیگر، برخی ساز وکارها و راه‌های مقابله با آن مسائل و راه حل­ها مورد توجه قرار گیرد؛ از جمله مسائلی که در این مقاله مورد توجه قرار گرفته مطالبات قومی و زبانی و یا تغییرات آب و هوایی که خود پیامدهای اجتماعی از جمله مهاجرت را هم دربر خواهد داشت.