فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با شروع دومینوی ناآرامی در سرزمین­های عربی، تونس و مصر اولین دولت­های عرب بودند که به عنوان خاستگاه و نقطه آغاز این طغیان­ها دستخوش تحولات سیاسی و اجتماعی شدند. ناآرامی­های مذکور در کشورهای تونس و مصر به نتایجی انجامید که از آنها به ترتیب با عناوین انقلاب­های یاس و نیل یاد می­شود. با توجه به اشتراکات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورهای مذکور به نظر می­رسد  انقلاب­های مورد بحث دارای ریشه­های مشابه­ای بودند. با این حال، روند تغییرات در کشورهای مزبور یکسان نبود. در حالی که ائتلاف جوانان و طبقه کارگر در آغاز و انجام ناآرامی­های مذکور در کشورهای مورد بحث نقشی تاثیرگذار داشت. اما نحوه برخورد ارتش با تحولات از یک سو و واکنش جریان­های اسلام­گرا به فضای فراهم شده در پرتو این ناآرامی­ها از سوی دیگر بیانگر وجود تفاوت در حوادث مورد بحث است. در این ارتباط، با آن که انقلاب تونس تنها اعتراض موفق در جهان عرب معرفی می­شود؛ اما بازگشت عناصر دوره پیش از انقلاب به قدرت در هر دو کشور نشان از الگوی جدید انقلاب­های اصلاحاتی دارد که بدان اصقلاب گفته می­شود. در مقاله حاضر سعی بر آن است در پرتو روش­ پژوهشی توصیفی-تحلیلی و با اتکاء به شیوه­های متقاطع قیاس و استقراء عناصر تاثیرگذار در بروز و هدایت ناآرامی در دو کشور تونس و مصر مورد بررسی قرار گیرد.