بررسی انتقادی گفتمان باراک اوباما در زمینۀ موضوع هسته‌ای ایران طی هشت سال دورۀ ریاست‌جمهوری

نویسندگان

1 دانشیار آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

doi
10.22070/iws.2021.4878.1852
چکیده

گفتمان سیاسی نقش عمده‌ای در جهت‌دهی افکار دارد و نقش‌آفرینی گفتمانی در امور سیاسی در کنار تصمیمات عمدۀ سیاسی، اقتصادی و حتی نظامی قرار می‌گیرد. ازهمین‌رو، مقالۀ حاضر برای تبیین برخی ابعاد گفتمانی موضوع هسته‌ای به عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل مربوط به ایران در سطح بین‌المللی، به بررسی تصویر گفتمانی ارائه شده در سخنان باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا دربارۀ این موضوع طی دو دوره ریاست‌جمهوری می‌پردازد. مجموعه‌ای از 377 سخنرانی اوباما طی سال‌های 2009 تا 2016 بر مبنای دیدگاه ون دایک دربارۀ "مطالعات انتقادی گفتمان" با به‌کارگیری ترکیبی از جستجوی واژگانی و چند مرحله کُدگذاری کیفی مورد مطالعه قرار گرفت که حاصل آن استخراج تصویری گفتمانی متشکل از هفت مقولۀ اصلی بود: تهدید هسته‌ای ایران؛ جدیت آمریکا برای مقابله؛ ترجیح راه‌حل صلح‌آمیز؛ استفاده از همۀ گزینه‌ها؛ همراهی جهانیان با آمریکا؛ پاسخ به فشارهای داخلی؛ و دستاورد توافق هسته‌ای. این مقولات نشان‌گر وجود طرحی مستتر در سخنان اوباما برای همراه‌سازی مخاطبان با تصمیمات و اقدامات سیاسی، اقتصادی، و نظامی آمریکا است. آگاهی انتقادی مخاطبان نسبت به این نوع تصاویر گفتمانی می‌تواند به ارزیابی آگاهانه از جریانات گفتمانی منجر شود و از مطالعات انتقادی گفتمان می‌توان برای ایجاد این آگاهی بهره برد.