تضمین و گونه هاى آن در غزلیات فیض کاشانى

doi
10.30473/prl.2019.7803
چکیده

ملامحسن فیض کاشانی، از علما و اکابر بزرگ شیعه در قرن یازدهم هجری است؛ که علی‌رغم شهرتش در تألیف کتب علوم مختلف، در شاعری نیز دستی توانا داشت. شعر او مالامال از اندیشه‌های فکری و اعتقادی اوست که با چاشنی عرفان و معرفت درمی‌آمیزد. آن‌چه که بیش از همه در شعر فیض خودنمایی می‌کند، بهره‌گیری استادانۀ او از اشعار و مضامین فکری شاعران بلند‌آوازه و صاحب سبک پیش از او از جمله مولوی و حافظ است که بر رونق و غنای شعر او افزوده‌است. از این‌رو، در این پژوهش که با هدف شناخت هرچه بهتر شعر فیض کاشانی صورت گرفته‌است، تلاش می‌گردد تا تضمین و گونه‌های آن به جهت اهمیت و نقش غیرقابل انکاری که در گیرایی و تأثیرگذاری کلام فیض ایفا می‌کنند، مورد بررسی قرار گیرد؛ که نتیجه حکایت از آن دارد که اشعار فیض، علاوه بر آنکه دربردارندۀ اندیشه‌های حکمی و اعتقادی اوست، عصارۀ فکری و شعری حافظ و مولانا نیز می‌باشد؛ که شاعر به صورت مستقیم و غیرمستقیم از آن‌ها بهره برده‌است و تضمین مبهم عبارتی یا واژگانی تضمین غالب به‌کار رفته در غزلیات فیض می‌باشد که باعث آفرینش غزلیاتی چون غزلیات حافظ و مولانا شده‌است.

کلیدواژه‌ها