استفاده از دانه کلزا به عنوان منبع چربی در جیره‌های بر پایه ذرت و جو بر پاسخ‌های عملکردی و متابولیکی بز نژاد مهابادی در اوایل شیردهی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

2 گروه علوم دامی دانشگاه ارومیه

3 گروه علوم دامی دانشگاه ارومیه

doi
10.22034/as.2022.33521.1504
چکیده

زمینه مطالعاتی: بهبود عمکرد و بررسی متابولیت‌های شکمبه‌ای و خونی بزهای نژاد مهابادی. هدف: بررسی اثر استفاده از دانه کلزا به عنوان منبع چربی در جیره‌های بر پایه ذرت و جو (به عنوان منابع مختلف نشاسته) بر پاسخ های عملکردی و متابولیکی بز نژاد مهابادی در اوایل شیردهی. روش‌ کار: این آزمایش بر روی 16 راس بز ماده نژاد مهابادی در مرحله‌ی اوایل شیردهی به صورت فاکتوریل 2×2 در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی با دو فاکتور منبع غلات و دانه کلزا، صورت گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل جیر‌ه‌ بر پایه‌ی جو، جیره بر پایه‌ی ذرت، جیره‌ی بر پایه‌ی جو به همراه 5 درصد دانه کلزا و جیره‌ی بر پایه‌ی ذرت به همراه 5 درصد دانه کلزا بود. میانگین تیمارها به روش آزمون توکی در سطح 5 درصد مقایسه شدند. نتایج: افزودن دانه کلزا بر ماده خشک مصرفی معنی‌دار نبود. قابلیت هضم ماده خشک، ماده‌ی آلی، پروتئین خام و چربی خام معنی‌دار نبود ولی مقدار الیاف نامحلول در شوینده‌ی خنثی و اسیدی کاهش یافت(05/0>P). اثر افزودن دانه کلزا بر غلظت کلسترول و کل پروتئین خون معنی‌دار بود و باعث افزایش این فرآسنجه‌ها شد (05/0>P)؛ اما در غلظت آلبومین، اوره، تری گلیسیرید و گلوکزخون تغییر معنی‌داری مشاهده نشد. ترکیب شیر تحت تاثیر تیمارها معنی دار نبود ولی تولید شیر در تیمار ذرت به همراه کلزا و جو به همراه کلزا افزایش معنی‌داری نشان داد (05/0>P). سطح pH مایع شکمبه تغییر نکرد؛ اما جمعیت پروتزآی شکمبه‌ای کاهش معنی‌داری نشان داد (05/0>P). هرچند از میان اسیدهای چرب فرار مایع شکمبه، مقدار ایزووالریک و والریک افزایش یافت (05/0>P)، اما در مقدار اسید پروپیونیک و اسیدبوتیریک تغییر معنی‌داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری نهایی: نتایج نشان داد که افزودن سطح 5 درصد دانه کلزا به عنوان منبع چربی در جیره می‌تواند سبب بهبود عملکرد بزهای مهابادی در اوایل دوره‌ی شیردهی شود.