بررسی مقایسه ای بازنمایی سیره رسول الله (ص) و تاریخ اسلام در کتاب های هاجریسم و چهره های محمد (ص)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استاد، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jhss.2023.361830.473647
چکیده

پاتریشیا کرون و جان تولن نمایندگانی از دو جریان رقیب افراطی و سنتی مطالعات اسلامی محسوب می‌شوند. مبانی افراطی گرایان شامل نفی وثاقت منابع تاریخ اسلام و تلاش برای بازنمایی و بازنویسی سیره رسول‌الله (ص) و تاریخ اسلام صحیح به استناد منابع تاریخی غیر اسلامی است و از سوی دیگر مبانی جریان رقیب آنها یعنی سنت‌گرایان شامل اعتماد واعتقادبه وثاقت منابع تاریخ اسلام و دارا بودن مرکزیت تاریخی برای روایات تاریخ اسلام است. از1970 م به بعد مکتب تجدیدنظر طلب مطالعات اسلامی جایگزین جریان افراطی گردید که سعی کرد مبانی افراطی گرایان را با نگاه شکاکیت شدید توسعه دهد که کتاب  Hagarism(هاجریسم) پاتریشیا کرون که با همکاری مایکل کوک نوشته شده است؛ یکی از نتایج این شکاکیت تجدیدنظرطلبان است و در مقابل سنتی گرایان نیز برای پاسخ به افراطی‌گری‌های تجدیدنظر طلبان به تقابل علمی دست زدند که کتاب  Faces of Muhammad(چهره‌های محمد (ص) ) جان تولن از جمله این تلاش‌ها به شمار می‌آید. پژوهش حاضر که به شیوه توصیفی -تحلیلی و به استناد منابع کتابخانه‌ای انجام پذیرفته است؛ درصدد است تا بررسی مقایسه‌ای بازنمایی و معرفی سیره رسول‌الله (ص) و تاریخ اسلام در نگاه پاتریشیا کرون و جان تولن و به استناد دو کتاب Hagarism و Faces of Muhammad را انجام دهد. سؤال اصلی پژوهش این است که شباهت‌ها و تفاوت‌های بازنمایی در دو کتاب مذکور چگونه است؟ فرضیه مطرح در این پژوهش آن است که Hagarism منعکس‌کننده مبانی، اندیشه و نتایج شکاکانه تجدیدنظر طلبان است در حالی که در کتاب Faces of Muhammad علیرغم تأیید ضمنی برخی از مبانی تجدیدنظر طلبان اما می‌توان رویکرد سنت‌گرا را مشاهده کرد