طراحی مدلی جامع برای سنجش اثربخشی حسابرسی داخلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حسابداری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال ، تهران ، ایران

2 استادیار گروه حسابداری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال ، تهران ، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

4 استاد گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات ، تهران، ایران

doi
10.22034/jmaak.2025.77974.4401
چکیده

هدف این پژوهش، شناسایی ورتبه بندیعوامل مؤثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی در ایران است.برای دستیابی به هدف پژوهش ابتدا به روش کتابخانه با مطالعه عمیق منابع داخلی و بین المللی، استاندارد های بین المللی حرفه حسابرسی ، رهنمودها ، و دستورالعمل ها ، آیین نامه ها فهرست اولیه عواملی که در سنجش اثر بخشی حسابرسی داخلی موثر بودند استخراج شدند .روش: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ نوع آمیخته می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 22 نفر از خبرگان حوزه حسابداری و حسابرسی به صورت هدفمند انتخاب شده، ابزار گردآوری داده پرسشنامه بوده.سپس با نظرخواهی از خبرگان، عامل های که در سنجش اثر بخشی حسابرسی داخلی مؤثر و مورد تایید خبرگان بودند شناسایی شدند و تحلیل داده نیز با استفاده از کدگذاری انجام شده است برای رتبه بندی عوامل از AHP-FUZZY استفاده شد. یافته ها : نتایج پژوهش نشان داد،21 عامل درچهار بعد ویژگی تیم حسابرسی داخلی ، عملکرد حسابرسی داخلی، توانایی حسابرسی ، ذینفعان حسابرسی داخلی به عنوان عوامل مؤثردر سنجش اثر بخشی حسابرسی داخلی در ایران مورد تائید قرار گرفت. درمرحله بعد با استفاده از روش AHP-FUZZY ضریب اهمیت ابعاد و عاملها مشخص شد،. ضریب اهمیت ابعاد در مدل نهایی به ترتیب بُعد توانایی حسابرسی با ضریب 346/0 بیشترین تاثیر در اثربخشی دارد و بُعد ویژگی تیم حسابرسی داخلی با ضریب 248/0 در اولویت دوم ، معیار ذینفعان حسابرسی داخلی با وزن نرمال 240/0 در اولویت سوم ، معیار عملکرد حسابرسی داخلی با وزن نرمال 166/0 در اولویت انتهایی قرار می گیرد.