ارائه مدل عوامل مؤثر بر رابطه بین نوع روایت‌گری مالی و اعتبار بخش محتوایی گزارشات مالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایرا ن

3 دانشیار، گروه مدیریت مالی، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر

4 استادیار، موسسه آموزش عالی ادیبان

doi
10.22034/jmaak.2026.78840.4691
چکیده

ارائه مدل عوامل مؤثر بر رابطه بین نوع روایت‌گری مالی و اعتبار بخش محتوایی گزارشات مالی، چارچوبی پویا را ترسیم می‌کند که در آن این رابطه به صورت خطی نیست، بلکه تحت تأثیر شبکه‌ای از عوامل تعدیل‌گر، مداخله‌گر و زمینه‌ای شکل می‌گیرد. این مدل نشان می‌دهد که چگونه متغیرهایی مانند کیفیت حاکمیت شرکتی، فناوری‌های نوین و فشار ذینفعان، شدت و جهت ارتباط بین محتوای روایت و اعتبار گزارش را تغییر می‌دهند. در نهایت، این مدل بر ضرورت درنظرگیری همزمان عوامل درونی، بیرونی و مکانیزم‌های اعتبارسنجی برای درک کامل فرآیند شکل‌گیری اعتماد تأکید می‌کند. روش این تحقیق میدانی و تحلیل عاملی است. جامعه آماری شامل افراد فعال در حرفه حسابداری و حسابرسی بود و داده‌های پرسشنامه‌ای در سال 1404 گردآوری شدند. روش تحقیق به صورت ترکیبی بود. ابتدا با استفاده از روش گرندد تئوری و از طریق مصاحبه و بررسی پیشینه پژوهش، متغیرهای تحقیق شناسایی و با شاخص لاوشه، عوامل تاثیرگذار نهایی شدند. سپس با تحلیل عاملی، سوالات تحقیق تجزیه و تحلیل شد و در نهایت الگوی عوامل مؤثر ارائه گردید. نتایج نشان داد که روایت‌گری مالی (شامل عوامل درون سازمانی، برون‌سازمانی، محتوایی، ساختار ارائه و سطح شفافیت) بر اعتبار بخش محتوای گزارشات مالی (شامل کیفیت حاکمیت شرکتی و ساختار نظارتی، ویژگی‌های محتوای گزارش، اعتبارسنجی خارجی، عوامل زمینه‌ای و رفتاری، فناوری و نوآوری در گزارش‌دهی) تاثیر مستقیم دارد. سایر عوامل مؤثر بر این رابطه شامل عوامل تعدیلی، مداخله‌گر، زمینه‌ای، مفهومی، منبع‌محور و ناظران تعدیل‌کننده هستند.