اولین حسینیههای ایران بر پایه الواح وقفی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه ادیان و فلسفه دانشکده ادبیات دانشگاه کاشان
doi
10.22059/jhss.2022.333086.473499چکیده
با اینکه سابقه برگزاری آیینهای عزاداری محرم به دوره آلبویه میرسد، اما عزاداریهای محرم در ایران در دوره صفوی چنان توسعه یافت که ایجاد بناهای مخصوص عزاداری را ایجاب میکرد و بدین منظور ترتیب در کنار برخی از تکیههای صوفیه که کاربرد عزاداری یافته بود، ساخته شد، اما ابهام درباره زمان احداث اولین حسینیهها بهعنوان بنایی منسوب به حسین بن علی و مخصوص عزاداری محرم در ایران، پژوهشگران را به گمان و تخمین تاریخی واداشته است. این مقاله درصدد است با تکیه بر سه لوح وقف نامهای دوره صفوی به این سؤال پاسخی مبتنی بر شواهد تاریخی بدهد. روش تحقیق بهصورت اسنادی و مشاهدهای است و دادهها با توجه به دیگر اسناد تاریخی تحلیل و جمعبندی شده است. بر اساس این پژوهش، علیرغم وجود حسینیه خانقاه نطنز در دوره شاهرخ تیموری، این بنا مخصوص عزاداری محرم نبوده است، بلکه اولین حسینیه در ایران به دنبال توسعه آیینهای محرم و تخصیص موقوفات به این آیینها در دوره سلطان حسین صفوی و حدود 1120 هجری شکلگرفتهاند. حسینیه مسجد قاضی آران و بیدگل، حسینیه میدان امیر چخماق و حسینیه مسجد سر پُلک یزد از آن جمله اند. این شواهد نشان میدهد به احتمال زیاد در این دوره حسینیههای دیگری هم در ایران ساختهشده و باید این مقطع تاریخی را بهعنوان زمان ساخت اولین حسینیهها در نظر گرفت.
