فرهنگ سیاسی و تأثیر آن بر ناکامی‌ فرایند تحقق دموکراسی در خاورمیانه با تأکید بر جهان عرب

نویسندگان

1 دکتری علوم سیاسی و پژوهشگر پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)

2 مدرس حوزه و دانشگاه و پژوهشگر پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)

doi
10.22070/iws.2018.2831.1498
چکیده

بی‌تردید فرهنگ هر جامعه­ای، نقشی تعیین‌کننده در عرصه کنش­های اجتماعی داشته، دراین‌میان، فرهنگ سیاسی به جهت آنکه با کنش­های سیاسی، پیوند برقرارمی‌کند، در عرصه سیاسی جامعه، دارای اهمیتی دوچندان است؛ این در شرایطی است که بررسی الگوهای رفتاری جوامع عربی و تأثیر آن بر ساختارهای کلان سیاسی، از مباحث جدید در حوزه مطالعات سیاسی جوامع عربی بوده، ارتباط میان این دو مقوله به فهم مناسب موضوع به‌طورشایانی کمک‌می­کند؛ بنابراین، هدف از طرح این موضوع، نگاه ویژه به آن دسته از رفتارهای اجتماعی است که در روند تاریخی به‌صورت سنت عمومی به‌نسبت پایدار، ساختارهای بالا را سامان‌می‌دهند؛ براساس این، پژوهش حاضر در چارچوب نظری رفتارگرایی و با روش توصیفی- تحلیلی به‌دنبال بررسی تأثیر الگوهای رفتاری- فرهنگی جهان عرب در فرایند تحقق دموکراسی در خاورمیانه است. یافته­های تحقیق از آن، حاکی است که تنوع الگوهای رفتاری و فرهنگ سیاسی جهان عرب ازقبیل اقتدارگرایی، حضور بی‌ضابطه گروه‌های غیررسمی، ملی‌گرایی و پان‌عربیسم به‌مثابه ساختار فرهنگی، از فرایندی کلیت‌بخش درراستای نیل به آگاهی معین و مستقر در تحقق دموکراسی جلوگیری‌می‌کنند؛ این در حالی است که دخالت خارجی و استعمار نیز، مانع مهم دیگری  بر سر راه تحقق دموکراسی در جهان عرب است.