تحلیل جریان دانش در فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.31.1.1
چکیده

هدف این پژوهش مطالعه و تحلیل جریان دانش در فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی بود. بدین منظور، 102 شماره این فصلنامه که در بازه زمانی 1400-1372 منتشر شده است، وارسی شد. با انتخاب روش تحلیل محتوا و انتخاب معیارهای مشهور در این زمینه، فصلنامه و مقالات آن از دو وجه ساختاری و محتوایی بررسی شدند. برای آنکه تحلیل جریان تغییرات فصلنامه امکان­ پذیر شود، همه معیارها در سه دوره زمانی 1380-1372، 1390-1381 و 1400-1391 تفکیک شدند. در بخش ساختاری، آمدوشد سردبیران و مدیران مسئول که وابسته حقوقی به مؤسسه بوده‌اند، همچنین تحول موضوعات و اهداف، چارچوب‌های مورد پذیرش فصلنامه برای انتشار، نظم انتشار مقالات مورد تحلیل قرار گرفت. از حیث محتوایی، 1- مشخصات جمعیت شناختی شامل: مشارکت دانشگاه ­ها و سایر مؤسسات و مراکز در نگارش مقالات، مرتبه علمی نویسندگان، رشته دانشگاهی و جنسیت متخصصان، نگارش گروهی یا فردی مقالات و منبع استخراج مقالات، 2- روش شناسی شامل: رویکرد تحقیق، ابزارهای جمع‌آوری داده، روش و استراتژی تحلیل داده، جامعه و نمونه مدنظر تحقیق، 3- موضوعات مورد توجه نویسندگان مقالات در نسبت با موضوعات مدنظر فصلنامه تحلیل شد. در سه دوره در اغلب معیارها، رشد کیفی مشاهده می‌شود. رشد کیفی در مرتبه علمی نویسندگان، افزایش مشارکت زنان در مقالات، توجه بیشتر به نگارش گروهی، افزایش رویکردهای کیفی و روش‌های تحلیل ترکیبی و تفسیری به مرور در سه دهه خود را نمایان می‌کند. تمرکز این فصلنامه بر برنامه‌ریزی، مدیریت و سیاستگذاری، از ویژگی‌های بارز فصلنامه است که مخاطب خود را به خوبی انتخاب کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند مقالات این فصلنامه آیینه رویدادهای اجتماعی جامعه آموزش عالی است؛ با گسترش آموزش عالی و تأکید بر تحصیلات تکمیلی، مشارکت دانشجویان و دانش‌آموختگان ارشد و دکتری در مقالات افزایش یافته است. با توجه به اینکه بیشترین مشارکت‌کنندگان در این فصلنامه متخصصان علوم انسانی و اجتماعی هستند، پارادایم تفسیری و انتقادی و رویکرد میان‌رشته‌ای نیازمند قوت‌بخشی توسط نویسندگان مقالات است.