بررسی موسیقی بیرونی وکناری غزل‌های بابافغانی و وحشی بافقی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
چکیده

بابافغانی و وحشی بافقی، دو شاعر غزل‌سرا هستند که هریک، به‌نوعی سبک‌ساز و در تاریخ غزل فارسی­­ و تأثیرگذار بوده‌اند. ازاین‌رو برای راه‌یابی به طرز غزل آنها، این مقاله­ به بررسی موسیقایی شعر، یعنی ­و قافیه و ردیف، در غزل­های ­این دو سخنور ­می­پردازد. بدین منظور پس از ذکر مقدمه­ای ­درباره اهمیت و تأثیر این دو در تحول غزل، با ارائه نمودار و آمار، به روش تحلیل مقایسه‌ای- آماری، بررسی و مقایسه بحرها و اوزان عروضی غزل‌ها را آغاز می‌کند و با تحلیل این آمار نشان می‌دهد که از منظر موسیقی بیرونی، دو شاعر دارای ­وجوه اشتراک زیادی بوده، در انتخاب بحور و اوزان، ذوق و پسند نزدیکی دارند ولی از­ منظر­ موسیقی کناری، به دلیل آنکه در قافیه‌های وحشی، مصوت بلند بیشتری به‌کاررفته، خوش‌آهنگ‌تر است و ردیف‌های­ فغانی چون از ترکیبات بلندتری برخوردار است، ارزش موسیقیایی بیشتری دارد.