ناتوانی حسابرس، بکارگیری تردید حرفه‌ای و ارزیابی سلامت اجتماعی: رویکرد تعدیلی تیپ شخصیتی حسابرس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری؛ دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استاد گروه حسابداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 استاد گروه حسابداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22034/jmaak.2026.78282.4485
چکیده

ناتوانی در به‌کارگیری تردید حرفه‌ای، می‌تواند عواقبی برای حسابرسان یا مؤسسات حسابرسی به دنبال داشته باشد. حسابرسانی که ویژگی‌های شخصیتی برونگرا، باثبات عاطفی، وظیفه‌شناس، توافق پذیر و منعطف دارند، دارای روابط بین فردی عمیق، پایبندی به آیین رفتار حرفه‌ای و حفظ استقلال و تصمیم‌گیری درست و قضاوت‌های آگاهانه می‌باشند و در استفاده از تردید حرفه‌ای در ارزیابی شواهد حسابرسی توانایی دارند، بنابراین حسابرسان با این ویژگی‌های شخصیتی می‌توانند در شرایطی که باید قضاوت کنند، موجب ایجاد اعتماد پایدار و انسجام اجتماعی و درنتیجه سلامت اجتماعی ‌شوند. ازاین‌رو، این پژوهش درصدد است نقش تعدیلی تیپ شخصیتی حسابرس بر تأثیر ناتوانی حسابرس روی به‌کارگیری تردید حرفه‌ای و ارزیابی سلامت اجتماعی مورد بررسی نماید. برای دستیابی به این هدف، تعداد 112 نفر از سرپرستان، مدیران و شرکای مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران در سال 1403 به عنوان نمونه انتخاب گردید و پرسشنامه از طریق ایمیل، شبکه‌های مجازی و سایر روش‌ها برای آن‌ها ارسال شد. داده‌های مربوط به متغیرهای پژوهش از طریق معادلات ساختاری مبتنی بر روش حداقل مربعات جزئی و با استفاده از نرم‌افزار Smart PLS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ناتوانی حسابرس هم بر بکارگیری تردید حرفه‌ای توسط حسابرس تاثیرگذار است و هم منجر به کاهش ارزیابی سلامت اجتماعی حسابرسان می‌گردد. علاوه بر آن، تیپ شخصیتی حسابرس باعث بهبود رابطه‌ی بین ناتوانی حسابرس و بکارگیری تردید حرفه‌ای حسابرس می‌شود، اما تیپ شخصیتی حسابرس نمی‌تواند به عنوان یک عامل موثر بر رابطه‌ی بین ناتوانی حسابرس و ارزیابی سلامت اجتماعی عمل نماید.