تنوع ژنتیکی گونه بلوط سفید (.Quercus petraeaLiebl) در شمال غرب ایران بر اساس نشانگرهای SCoT

نویسندگان

1 مرکز آمار ایران

2 دانشگاه الزهرا

3 دانشگاه سمنان

doi
10.22034/ijf.2025.490673.2020
چکیده

جنگل ارسباران به دلیل تنوع گونه‌ای بالا، یکی از نقاط داغ ژنتیکی زیست‌کره است و گونه بلوط سفید نقش ویژه‌ای در ترکیب و تنوع عناصر زیستی جنگل‌های ارسباران ایفا می‌کند. در این راستا، ارزیابی تنوع ژنتیکی محاوط بذرگیری شناسایی شده بلوط سفید ضروری و مهم است. در این تحقیق، تنوع ژنتیکی درون و بین هفت جمعیت مختلف بلوط سفید شامل ۴۹ درخت مختلف، با استفاده از نشانگر مولکولی SCoT بررسی شد. در مجموع ۱۲۹ آلل برای این نشانگرها مشاهده شد و ۱۰۰ درصد آلل‌های تولید شده، چندشکل بودند. تعداد آلل‌ها از ۱۶ تا ۲۹ متغیر بود که نشانگر SCoT41 با ۲۹ آلل بیشترین تعداد و نشانگر SCoT7 با ۱۶ آلل کمترین تعداد را داشتند. تجزیه واریانس مولکولی ( AMOVA ) نشان داد که 90 درصد از تنوع ژنتیکی مشاهده شده در درون جمعیت‌ها و 10 درصد در بین جمعیت‌ها توزیع شده است، که نشان می‌دهد تنوع ژنتیکی در درون جمعیت‌ها قابل توجه‌تر از بین جمعیت‌ها است. بر اساس دندروگرام UPGMA ، افراد به شش کلاد مجزا تقسیم شدند و طبق الگوهای UPGMA و PCA ، نزدیکی جغرافیایی نقش مهمی در شکل‌گیری ساختار ژنتیکی این جمعیت‌ها نداشته است. این تحقیق بینش اولیه‌ای در مورد تنوع ژنتیکی درون و بین جمعیت‌های مختلف گونه بلوط سفید ارسباران ارائه داده است. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود با مطالعه سایر نشانگرها، اطلاعات مفیدی برای اقدامات حفاظتی و مدیریتی این گونه ارزشمند جمع‌آوری شود.