تحلیل ساختار تودههای جنگلی قرق نشده در شهرستان بویراحمد
نویسندگان
1
2
3
doi
10.22034/ijf.2025.511864.2048چکیده
امروزه توصیف کمی ساختار جنگل به عنوان یکی از مناسبترین ابزار در مدیریت نوین جنگل درنظر گرفته میشود. بنابراین برای مدیریت صحیح اکوسیستمهای جنگلی، داشتن اطلاعات کافی در رابطه با ساختار گونههای درختی ضروری است. این پژوهش در چارچوب طرح جامع سنجش و پایش جنگلهای زاگرس که با روش پایش مکان محور ( Place-base monitoring ) طراحی شده است، به ارزیابی ساختار دو توده سرآبتاوه ( Sarabtaveh ) در دامنه شمالی و پریکدان ( Parikadan ) در دامنه جنوبی در جنگلهای شهرستان بویراحمد از استان کهگیلویه و بویراحمد میپردازد. در هریک از رویشگاهها، قطعهنمونه یکهکتاری مربعیشکل بهصورت تصادفی پیاده و متغیرهای کمی پایههای درختی اندازهگیری شد. براساس نتایج، در هر دو رویشگاه فرم غالب درختان توده، جستگروه یا شاخهزاد بودند. الگوی پراکنش مکانی برای گونه غالب در هر دو منطقه یعنی بلوط ایرانی، کپهای بهدست آمد. مقدار شاخص آمیختگی در توده پریکدان (23/0) و در توده سرآبتاوه (14/0) محاسبه شد که بیانگر تنوع گونهای بیشتر در توده پریکدان نسبت به رویشگاه سرآبتاوه میباشد. البته شاخص آمیختگی هر دو رویشگاه کم بوده و با توجه به اینکه گونه بلوط تشکیل دهنده اصلی مناطق مورد بررسی میباشد، این مسئله قابل توجیه است. مقدار شاخص کلارک-ایوانز برای رویشگاههای پریکدان و سرآبتاوه بهترتیب 61/0، 13/1 بهدست آمد. شاخص تمایز قطری برای رویشگاههای پریکدان و سرآبتاوه نیز بهترتیب 33/0، 32/0 بدست آمد. که نشان دهندهی عدم اختلاف بین درختان از نظر متوسط قطر برابر سینه و همچنین همگن بودن درختان از نظر قطری میباشد. اندازهگیری و محاسبه شاخص زاویه یکنواخت، شاخصهای چیرگی قطر، سطح تاج پوشش، شاخص فاصله همسایگی، شاخص تنوع ساختاری و غیره از دیگر نتایج تحقیق پیشرو می باشد. نتایج حاصل از این شاخصها مبنایی برای مقایسه با سایر جنگلهای مشابه و تعیین میزان انحرافات ناشی از فرآیندهای طبیعی و دخالتهای انسانی خواهد بود. این مقایسه به تدوین یک الگوی مدیریت و شیوه جنگلشناسی مناسب در جنگلهای منطقه کمک میکند.