ارائه مدل جامع گزارشگری ریسک اعتباری در مؤسسات مالی و اعتباری: تأکید بر عناصر شکلی و محتوایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

2 دانشجوی دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

4 استادیار گروه حسابداری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/jmaak.2025.78317.4497
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی مدل جامع گزارشگری ریسک اعتباری در مؤسسات مالی انجام شده و بر ابعاد شکلی و محتوایی گزارش‌های مالی تمرکز دارد. مدل پیشنهادی به بهبود کیفیت اطلاعات مالی و کاهش پیامدهای منفی مانند ورشکستگی بانک‌ها کمک می‌کند. پژوهش از نوع کاربردی و با روش‌شناسی آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل ۱۲ نفر از اساتید، مدیران مالی و حسابرسان بود که داده‌های آن‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد. در بخش کمی، ۲۰۰ مدیر و حسابدار از مؤسسات مالی به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و داده‌ها با پرسشنامه و تحلیل مدل‌سازی معادلات ساختاری در PLS بررسی گردید. نتایج، مدلی با عناصر شکلی (مانند قابلیت مقایسه، شفافیت، و ارائه به‌موقع گزارش‌ها) و عناصر محتوایی (مانند کیفیت دارایی‌ها، نرخ نکول، و تطابق با مقررات) ارائه کرد. اعتبار مدل با شاخص کاپا (0.901) و روش دلفی فازی تأیید شد. تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی نیز تأثیر ۲۷ عامل کلیدی را بر گزارشگری ریسک اعتباری نشان داد. این یافته‌ها می‌توانند مبنایی برای تدوین استانداردهای گزارشگری مالی و بهبود شفافیت و مدیریت ریسک در مؤسسات مالی باشند.