زمینه و بسترهای فکری، ساختاری و کارگزاری ایجاد سازمان کمیته-های انقلاب اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد.
2 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه شاهد
doi
10.22070/iws.2018.2821.1494چکیده
هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی زمینهها و بسترهای فکری، ساختاری و کارگزاری سازمان کمیتههای انقلاب اسلامی است. وقوع انقلابها همواره با پیدایش نهادها و سازمانهای خودجوش و مردمی با ارزشهای خاص انقلابی همراه است. یکی از سازمانهای مهمی که پس از پیروزی انقلابها پدیدمیآید، سازمانهای شبهنظامی و شبهپلیسی متشکل از انقلابیون و توده مردم است. کمیتههای انقلاب اسلامی از اولین سازمانهایی بود که بهضرورت برای حل مسائل نظامی و امنیتی و تأمین امنیت، آسایش و رفاه مردم پس از پیروزی انقلاب اسلامی تشکیلشد. با توجه به جایگاه سازمانهای دفاعی و امنیتی در تداوم و رشد انقلاب و همچنین نقش آنها در نگهبانی از انقلاب و حفظ دستاوردهای آن، مطالعه آنها ضروری بهنظرمیرسد. روش انجام تحقیق، کیفی و از نوع پژوهش تاریخی است. ابزار گردآوری اطلاعات فیشبرداری و مصاحبه است. طبق یافتههای پژوهش، زمینههای فکری و ایدئولوژیکِ تشکیل سازمان کمیتههای انقلاب، همان ایدئولوژی انقلاب اسلامی است. در برسی زمینه های ساختاری، ساختارهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بررسی شد. از میان ساختارهای سیاسی، رهبری و شورای انقلاب در تشکیل کمیته های انقلاب نقش مهمی داشتند اما دولت موقت با ادامه کار کمیته ها مخالف بود. از میان ساختارهای اجتماعی و فرهنگی، حوزه های علمیه، دانشگاه ها، مساجد و حسینیه ها در تشکیل و ادامه کار کمیته ها نقش مهمی ایفا کردند.در بررسی زمینه هاس کارگزاری این نتیجه حاصل شد که نخبگان سیاسی از جمله رهبران انقلاب و اعضای شورای انقلاب و روحانیون و توده های مردمی در تشکیل و سازماندهی کمیته ها نقش کلیدی داشته اند.