برآورد پارامترها و روندهای ژنتیکی و فنوتیپی صفات تولید مثلی گاوهای ماده و نرخ باروری گاوهای نر هلشتاین ایران
نویسندگان
1 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز
2 دانشگاه تهران-پردیس ابوریحان
3 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
4 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز
doi
10.22034/as.2021.32288.1490چکیده
فرآیند تولیدمثل برای پایداری اقتصادی صنعت پرورش گاو شیری بسیار حائز اهمیت است. هدف از این مطالعه، ارزیابی ژنتیکی صفات تولیدمثلی گاوهای شیری و نرخ باروری گاوهای نر بود. از اطلاعات مربوط به صفات تولیدمثلی برای تلسیهها و گاوهای شکم اول تا سوم (در دامنهی سنی 21 تا 46 ماه، 30 تا 67 ماه و 42 تا 80 ماه، به ترتیب برای شکم اول، دوم و سوم) در بین سالهای 1370 تا 1396 موجود در مرکز اصلاح نژاد و بهبود تولیدات دامی کشور استفاده شد. همچنین اطلاعات مربوط به نرخ باروری گاوهای نر از سایت Council of Dairy Cattle Breeding استخراج شد. تعداد حیوانات موجود در شجره 3452730 بود. صفات مورد بررسی شامل: نرخ باروری گاوهای نر، سن در زمان اولین تلقیح، سن در زمان اولین زایش، روزهای باز، فاصله گوسالهزایی، طول دوره آبستنی، نرخ باروری ماده، فاصله بین اولین تا آخرین تلقیح منجر به آبستنی، روزهای بین زایش تا اولین تلقیح و تعداد تلقیح به ازای آبستنی بود. انتخاب معادلات مدل و اثرات ثابت با استفاده از رویه GLM در نرمافزار SAS وآنالیزهای ژنتیکی با استفاده از مدل حیوانی انجام شد. کمترین مقدار وراثتپذیری برای صفت فاصله بین اولین تا آخرین تلقیح منجر به آبستنی- تلیسه (002/0) و بیشترین مقدار برای نرخ باروری گاوهای نر (30/0) برآورد گردید. همبستگیهای ژنتیکی افزایشی، در محدوده 56/0- (بین صفات طول دوره آبستنی با سن در زمان اولین زایش) تا 83/0 (بین صفات فاصله بین اولین تا آخرین تلقیح منجر به آبستنی با تعداد تلقیح به ازای هر آبستنی) بدست آمد. روند ژنتیکی منفی برای صفات نرخ باروری گاو نر (49/3- %) سن در زمان اولین تلقیح (03/4- روز/سال)، سن در زمان اولین زایش (66/2- روز/سال)، طول دوره آبستنی (07/0- روز/سال) و نرخ باروری ماده (83/0- روز/سال) معنیدار بدست آمد. روند فنوتیپی برای صفات فاصله گوسالهزایی، روزهای باز، فاصله بین اولین تا آخرین تلقیح منجر به آبستنی و روزهای بین زایش تا اولین تلقیح نامطلوب بدست آمد.