فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از بوستان سعدی چند چاپ و تصحیح، به همراه شرح و توضیح ابیات و واژگان و اصطلاحات، منتشر شده است. به‌رغم کوشش‌هایی که تا امروز در شرح و تصحیح ابیات بوستان صورت گرفته است، برخی ابیات این منظومه همچنان نیازمند شرح و توضیح و بازبینی نسخه‌های کهن و تصحیح مجدّد است. با توجّه به جامعیّت و رواج بوستان سعدی تصحیح و توضیح استاد یوسفی، ابیات مورد بحث در این مقاله را براساس آن نقل‌کرده‌ایم. پس از نقل ابیات و توضیحات استاد یوسفی، به تطبیق و نقد سایر شروح یا ضبط‌های آن در چاپ‌های بوستان یا مقالات و کتاب‌های تحقیقی در زمینهٔ شرح و تصحیح بوستان پرداخته‌ایم. همچنین، با ذکر چند مورد از سهوها یا قصورهای شارحان، اهمّیّت و ضرورت توجّه به نکته‌های بلاغی در شرح ابیات تبیین و تحلیل شده است. در یک مورد نیز، برای تبیین ضرورت دقّت در کاربرد اصطلاحات خاص، به کاربرد «خاتمت» در مصطلحات کلامی بوستان اشاره‌کرده‌ایم. در موردِ واژه‌ها و تعابیری چون آزادمردی، جَفت و راه راست، متناسب با متن بوستان و براساس شواهد برون‌متنی، معانی تازه‌ای عرضه شده است. این معانی با آنچه شارحان و مصحّحان بوستان نوشته‌اند البتّه متفاوت است. در یک مورد نیز به تصحیح قیاسی پرداخته‌ایم؛ مصراع «تو در ره نه‌ای زین قبل واپسی» به‌صورتِ «تو بر بی‌رهی زین قبل واپسی» تصحیح شده است.