فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیماری کپک خاکستری انگور ناشی از قارچ Botrytis cinerea یکی از مهم‌ترین بیماری‌های انگور می‌باشد که سالیانه خسارت اقتصادی فراوانی وارد می‌کند. امروزه برای کنترل عوامل بیماری‌زای گیاهی از سموم شیمیایی سنتزی به طور گسترده استفاده می‌شود اما در اکثر موارد مشکلات زیست محیطی، باقی مانده سموم، مشکلات سلامتی و ظهور نژادهای مقاوم بیمارگر مصرف این ترکیبات را با محدودیت‌هایی مواجه کرده است. بنابراین در پژوهش حاضر، به منظور پیدا کردن جایگزین‌های امن برای ترکیبات شیمیایی سنتزی، فعالیت ضدقارچی اسانس‌های چند گونه گیاهی شامل پونه، زیره سبز، اکالیپتوس و نانو ذرات اکسید مس در کنار قارچ‌کش‌های لونا (تری فلوکسی استروبین و فلوپیرام) و توپاس (پنکونازول) علیه قارچ B. cinerea در شرایط درون شیشه‌ای مورد مطالعه قرار گرفت. شناسایی اجزای تشکیل دهنده اسانس‌های گیاهی نیز با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌سنج جرمی (GC-MS) انجام شد. نتایج نشان داد که اسانس پونه در غلظت ppm1000 با 42/71 درصد دارای بیش‌ترین بازدارندگی و قارچ­کش لونا در غلظت ppm 5/62 با 7/1 درصد دارای کم‌ترین بازدارندگی بودند. همچنین نتایج آنالیز GC-MS نشان داد که α-Pinene، Pulegone و β-Pinene به ترتیب ترکیبات عمده تشکیل دهنده اسانس گیاهان اکالیپتوس، پونه و زیره سبز می‌باشند. با توجه به نتایج این پژوهش و پژوهش‌های مشابه می‌توان گفت کاربرد اسانس‌های پونه و زیره سبز در کنترل B. cinerea موثر می‌باشد و می‌توان از آنها به عنوان جایگزین بالقوه برای قارچ‌کش‌های شیمیایی در مهار رشد قارچ B. cinerea نام برد. ولی به منظور بهره‌گیری از این اسانس‌ها برای کنترل بیمارگرهای گیاهی، ضروری است که تحقیقات جامع‌تری انجام پذیرد.