فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تضمین از جمله آرایه‌ها و صناعات ادبی است که در نظم و نثر کاربرد بسیاری دارد. در متون ادبی این صنعت به‌منظور زینت متن و بیان تحکیم و تأیید مطلب به کار می‌رود. از جمله متونی که از این آرایه بسیار در آن استفاده شده هشت بهشت ادریس بدلیسی است. ادریس بدلیسی در جای‌جای این اثر سترگ، بنا بر مطلبی که ذکر کرده، به استفاده از آیات و احادیث و اشعار فارسی و عربی پرداخته است از جملۀ شعرای ایرانی که وی اشعار آنان را در اثرش به کار برده است، می‌توان به نظامی، سعدی،‌ حافظ، ‌مولانا، جامی، کمال‌الدین اسماعیل و دیگران اشاره کرد. وی به‌ویژه در بهشت هفتم ـ دوران سلطنت سلطان محمد فاتح ـ اشعار خمسۀ حکیم نظامی گنجوی، شاعر بزرگ سدۀ ششم هجری، را تضمین کرده است. نظامی یکی از بزرگ‌ترین شاعران فارسی‌زبان است که مهم‌ترین اثرش، خمسه، در ایران و خارج از ایران مورد توجه بسیار قرار گرفته است. آسیای صغیر از جمله سرزمین‌هایی است که توجه ویژه به نظامی و خمسۀ او داشته و با توجه به شهرت خمسه در این خطّه، ادریس بدلیسی اشعار بسیاری را از او در متن هشت بهشت، به کار برده است. در مقالۀ حاضر، پس از ارائۀ تعریفی از آرایۀ تضمین و نظری کوتاه به بعضی اشعار فارسی بهشت هفتم هشت بهشت، به تعدادی از اشعار تضمین شدۀ نظامی در این کتیبه پرداخته خواهد شد.