تاثیر اسانس‌های گیاهی بر pv. syringae Pseudomonas syringae عامل بیماری شانکر باکتریایی بادام

نویسندگان

1 گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

2 گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

3 گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

4 گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
10.22034/arpp.2025.21497
چکیده

بیماری شانکر باکتریایی با عامل (Pss) pv. syringae Pseudomonas syringae یکی از بیماری‌های مخرب درختان بادام است. محققان به علت اثرات زیان‌بار ترکیبات شیمیایی به دنبال جایگزین مناسبی برای این ترکیبات هستند؛ یکی از این راه‌حل‌ها استفاده از اسانس‌ها و ترکیبات طبیعی است، که علاوه بر اینکه خاصیت گیاه‌سوزی در گیاهان را ندارند، برای سلامتی انسان و جانوران نیز مضر نیستند. تحقیق حاضر با هدف بررسی و مقایسه اثر اسانس ­های گیاهی اسطوخودوس، آویشن کوهی، پونه کوهی، کارده و بن‌سرخ به همراه ترکیب شیمیایی بردوفیکس بر مهار رشد باکتری Pss و مهار علایم لکه برگی ناشی از Pss در شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت. در آزمون مهار رشد باکتری، اسانس های آویشن کوهی با غلظت‌های 500 و 750 میلی­گرم بر لیتر به ترتیب با 8/79 درصد و 38/82 درصد بازدارندگی و اسانس اسطوخودوس با غلظت 750 میلی­گرم بر لیتر با 30/78 درصد بازدارندگی، بیشترین بازدارندگی را اعمال نمودند، که از نظر آماری اختلاف معنی‌داری با بردوفیکس 500 میلی‌گرم بر لیتر نداشتند. بیشترین کاهش علایم لکه برگی در این پژوهش مربوط به اسانس آویشن کوهی با غلظت ۷۵۰ میلی‌گرم بر لیتر بود که با کاهش علایم لکه برگی به میزان 66/69 درصد،  تفاوت معنی‌داری در مقایسه با تیمار بردوفیکس با غلظت 500 میلی­ گرم بر لیتر نشان داد؛ همچنین اسانس اسطوخودوس با غلظت 750 میلی‌گرم بر لیتر و اسانس­ آویشن کوهی با غلظت 500 میلی‌گرم بر لیتر از نظر آماری اختلاف معنی‌داری در مهار علایم لکه برگی باکتریایی نشان ندادند. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش فوق پیشنهاد می‌گردد که با تهیه فرمولاسیون‌های مناسب از اسانس‌های آویشن کوهی و اسطوخودوس و کاربرد آن‌ها به عنوان جایگزین بردوفیکس، در راستای مدیریت بیماری شانکر باکتریایی بادام و سلامت محیط زیست گام های موثری برداشت.