زی‌توده، اندوختۀ کربن و شاخص سطح برگ درختان کیکم (Acer monspessulanum L.) در جنگل‌های ایلام

نویسندگان

1

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3

4 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/ijf.2024.396505.1926
چکیده

مقدمه: این پژوهش با هدف اندازه‌گیری و برآورد مقدار زی‌توده، ترسیب کربن و شاخص سطح برگ درختان کیکم ( Acer monspessulanum L.) در سه محدوده از منطقۀ حفاظت‌شدۀ مانشت و قلارنگ در جنگل‌های شهرستان سیروان در  استان ایلام انجام گرفت. مواد و روش‌ها: با استفاده از روش نمونه‌برداری تصادفی، 20 درخت از هر محدوده (در مجموع 60 اصله) گزینش شده و فاکتورهای کمّی آنها شامل قطر بزرگ و کوچک تاج، ارتفاع درخت، طول تاج و قطر یقه اندازه‌گیری شد. سپس برگ‌های یک‌چهارم تا یک‌هشتم تاج به نسبت بزرگی و کوچکی تاج درختان نمونه جمع‌آوری شد. پس از خشک کردن در داخل آون، وزن خشک برگ‌ها و پس از سوزاندن مقدار کافی از برگ‌های خشک‌شده در کوره الکتریکی، وزن مواد آلی و ضریب کربن برگ‌ها (47/0) به ‌دست آمد. برای محاسبۀ شاخص سطح برگ از روش وزنی و برای تعمیم نتایج به‌دست‌آمده از درختان نمونه به کل جنگل از روش درخت متوسط استفاده شد. نتایج: براساس نتایج، متوسط زی‌تودۀ برگ، متوسط ذخیرۀ کربن برگ و متوسط مقدار جذب دی‌اکسید کربن از جو در منطقۀ قلارنگ 28/221، 68،/103، 50/380؛ در منطقۀ مانشت 92/199، 38/100، 34/368 و در منطقۀ میان‌تنگ 32/186، 38/87، 68/320 کیلوگرم در هکتار برآورد شد. متوسط شاخص سطح برگ کیکم برای هر درخت نیز 52/1 و در هکتار 119/0 محاسبه شد. ارزش اقتصادی ترسیب کربن در برگ درختان کیکم 045/21 دلار در هکتار محاسبه شد که معادل 10522500 ریال برآورد می‌شود. نتیجه‌گیری: تفاوت در متغیرهای بررسی‌شدۀ کیکم در سه منطقۀ مدنظر ممکن است به‌علت تفاوت در تراکم توده، مراحل توالی و اندازۀ درختان و نیز اقدامات مدیریتی اعمال‌شده یا شرایط متفاوت تخریب باشد.