اثر مقایسهای دو نوع مایع روغنی از قارچ بیمارگر حشرات Beauveria bassianaروی سفیدبالک جالیز Bemisia tabaci
نویسندگان
1 مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان
3 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان
4 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان
5 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان
doi
10.22034/arpp.2025.20280چکیده
با توجه به اهمیت استفاده از قارچ های بیمارگر حشرات در کنترل آفات مکنده، در این پژوهش دو نوع مایع روغنی حاوی سویه زهرآگین از قارچ Beauveia bassiana تهیه و زیستسنجیهای آزمایشگاهی و گلخانهای آن روی پورههای سفیدبالک جالیز انجام شد. در تهیه مایع روغنی از کنیدیوم و بلاستوسپور قارچ به صورت جداگانه استفاده شد. مایع روغنی اول، حاوی پارافین مایع و تویین 80، کربوکسی متیل سلولز و تالک و مایع روغنی دوم، از پارافین مایع به همراه امولسیفایر (پلیاتیلن گلایکول) تشکیل شده است. برای مقایسه، پروپاگول های قارچی در آب مقطر استریل و تویین 80 مخلوط شدند (تیمار مایع غیر روغنی). زیست سنجی آزمایشگاهی و تعیین LC50 در شرایط آزمایشگاهی روی سطح برگ و زیستسنجی گلخانه ای در گلدان روی گیاهان آلوده به آفت انجام شد. در این پژوهش همچنین زنده مانی کنیدیوم و بلاستوسپورهای قارچ در هر دو مایع روغنی تا چهار ماه در دمای محیط آزمایشگاه و در یخچال بررسی شد. در زیست سنجی آزمایشگاهی، در همه تیمارها با افزایش غلظت قارچ میزان مرگ نیز افزایش داشته است. در شرایط گلخانه با دو نوبت پاشش مایع روغنی روی بوته های آلوده، بهترین تاثیر را تیمار مایع روغنی اول با 86/77 درصد تلفات و کمترین تاثیر را تیمار مایع غیر روغنی با 32/63 درصد نشان داد. زنده مانی قارچ در مایع روغنی اول در هر دو دمای مورد مطالعه نسبت به مایع روغنی دوم بهتر بوده است. در همه زیست سنجی ها و بهویژه در آزمایش گلخانهای، هر دو مایع روغنی درصد مرگومیر بالاتری نسبت به مایع غیر روغنی روی پورههای سفیدبالک نشان دادند.