اثر مقایسه‌ای دو نوع مایع روغنی از قارچ بیمارگر حشرات Beauveria bassianaروی سفیدبالک جالیز Bemisia tabaci

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان

3 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان

4 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان

5 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان

doi
10.22034/arpp.2025.20280
چکیده

با توجه به اهمیت استفاده از قارچ­ های بیمارگر حشرات در کنترل آفات مکنده، در این پژوهش دو نوع مایع روغنی حاوی سویه زهرآگین از قارچ Beauveia bassiana تهیه و زیست‌سنجی‌های آزمایشگاهی و گلخانه‌ای آن روی پوره‌های سفیدبالک جالیز انجام شد. در تهیه مایع روغنی از کنیدیوم و بلاستوسپور قارچ به صورت جداگانه استفاده شد. مایع روغنی اول، حاوی پارافین مایع و تویین 80، کربوکسی متیل سلولز و تالک و مایع روغنی دوم، از پارافین مایع به همراه امولسیفایر (پلی‌اتیلن گلایکول) تشکیل شده است. برای مقایسه، پروپاگول­ های قارچی در آب مقطر استریل و تویین 80 مخلوط شدند (تیمار مایع غیر روغنی). زیست ­سنجی آزمایشگاهی و تعیین LC50  در شرایط آزمایشگاهی روی سطح برگ و زیست‌سنجی گلخانه­ ای در گلدان روی گیاهان آلوده به آفت انجام شد. در این پژوهش هم‌چنین زنده­ مانی کنیدیوم و بلاستوسپور‌های قارچ در هر دو مایع روغنی تا چهار ماه در دمای محیط آزمایشگاه و در یخچال بررسی شد. در زیست­ سنجی آزمایشگاهی، در همه تیمار­ها با افزایش غلظت قارچ میزان مرگ نیز افزایش داشته است. در شرایط گلخانه­ با دو نوبت پاشش مایع روغنی روی بوته‎ های آلوده، بهترین تاثیر را تیمار مایع روغنی اول با 86/77 درصد تلفات و کم‌ترین تاثیر را تیمار مایع غیر روغنی با 32/63 درصد نشان داد. زنده­ مانی قارچ در مایع روغنی اول در هر دو دمای مورد مطالعه نسبت به مایع روغنی دوم بهتر بوده است. در همه­ زیست­ سنجی ­ها و به‌ویژه در آزمایش گلخانه‌ای، هر دو مایع روغنی درصد مرگ­و­میر بالاتری نسبت به مایع غیر روغنی روی پوره‌های سفیدبالک نشان دادند.