کنترل زیستی نماتد ریشه گرهی (Meloidogyne javanica) در گوجه ‏فرنگی توسط برخی از باکتری‌های محرک رشد

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22034/arpp.2025.19831
چکیده

نماتدهای ریشه گرهی (Meloidogyne spp.) از مهمترین بیمارگرهای گیاهان از جمله گوجه‌فرنگی هستند. در این پژوهش تاثیر شش باکتری Bacillus amyloliquefaciens،Curtobacterium sp.، Staphylococcus epidermidis،Stenotrophomonas rhizophila،Pseudomonas sp. و Stenotrophomonas sp. strain LU2 بر نماتد M. javanica در گوجه فرنگی بررسی شد. در آزمون تاثیر این باکتری‏ ها بر تفریخ تخم این نماتد در شرایط آزمایشگاهی Curtobacterium sp. با 61%،  S. rhizophila با 52% و B. amyloliquefaciens با 46% به ترتیب بیشترین اثر کنترلی را نشان دادند. در آزمون تاثیر باکتری‏ ها بر مرگ ومیر لاروها در شرایط آزمایشگاهی به ترتیب Curtobacterium sp. با 43%، S. epidermidis با 33% و B. amyloliquefaciens با 32% بیشترین تاثیر را داشتند. در شاخص‌های رشدی گیاه در گلخانه در تیمارهای با و بدون نماتد حاوی باکتری تیمار بدون نماتد حاوی باکتری S. Rhizophila و تیمار نماتددار حاوی باکتری S. epidermidis در شاخص ارتفاع بوته به ترتیب با 48، 18%، در شاخص طول ریشه با 49، 29%، در شاخص وزن تر بوته با 178، 39% و در شاخص وزن خشک بوته با 182، 30% بیشترین تاثیر مثبت را نسبت به تیمار نماتد نشان دادند. در شاخص‌های بیماریزایی مربوط به تعداد لارو در 100 گرم خاک، تعداد گال در یک گرم ریشه، تعداد تخم در یک گرم ریشه تیمار حاوی باکتری  Curtobacterium sp.به ترتیب84%، 15%، 70% و تیمار حاوی باکتری B. amyloliquefaciens به ترتیب 73%، 9/5%، 66% و تیمار حاوی باکتری S. epidermidis به ترتیب %84، %42، %17 کنترل را نسبت به شاهد آلوده به نماتد بدون باکتری نشان دادند.