تدوین مدل بلوغ حسابداری مدیریت مبتنی بر رویکرد داده بنیان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
3 استادیار، گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
4 استادیار گروه مدیریت، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان- ایران.
doi
10.22034/jmaak.2025.24200چکیده
تاکنون تنها چند تلاش محدود برای توسعه مدلهای بلوغ صورت گرفته است، با اینحال، این مدلها بهعنوان ابزارهای ارزشمندی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف در حوزههای مختلف سازمانی شناخته میشوند. مدلهای بلوغ چارچوبهایی ارائه میدهند که به سازمانها کمک میکند تا پیشرفت خود را در زمینههای گوناگون ارزیابی کنند و بهصورت ساختاریافته به بهبود مستمر بپردازند. این مطالعه با هدف تدوین مدل بلوغ حسابداری مدیریت مبتنی بر رویکرد دادهبنیان انجام شده است. بمنظور تدوین این مدل، مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته با 9 نفر از نخبگان دانشگاهی و خبرگان حسابداری مدیریت که دارای دانش و تجربه قابلتوجهی در این حوزه هستند، انجام شد. دادههای متنی حاصل از این مصاحبهها پس از پیادهسازی، با استفاده از رویکرد کدگذاری سهمرحلهای شامل کدگذاری باز، محوری و گزینشی تجزیه وتحلیل شدند. این روند تحلیلی منجر به تدوین مدل پارادایمی تحقیق شد.نتایج این مطالعه نشان میدهد که الگوی مدل بلوغ برای حسابداری مدیریت حول مقوله محوری تقویت ارتباطات و گفتگو و بهبود فرآیند تصمیمگیری شکل میگیرد. این بدان معناست که با پیشرفت سازمانها در حوزه حسابداری مدیریت، یکی از شاخصهای کلیدی بلوغ آنها، توانایی در تقویت کانالهای ارتباطی داخلی و خارجی است که در نهایت منجر به بهبود کیفیت تصمیمگیری در سازمان میشود.یافتههای این تحقیق میتواند بهعنوان یک راهنمای عملی برای حمایت از تصمیمگیریها در راستای بهبود عملکرد مالی در طول دوره بلوغ بهکار رود. این فرآیند میتواند هم بهصورت داخلی توسط مدیران سازمان هدایت شود و هم با همکاری و حمایت مشاوران یا متخصصان خارجی، بسته به نیازها و شرایط خاص هر سازمان انجام گیرد.
