کارایی سولفیت پتاسیم در مقایسه با ترکیبات زیستی و شیمیایی علیه نماتد مولد زخم ریشه‌ چای (Pratylenchus loosi)

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، ایران

4 پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، ایران

doi
10.22034/arpp.2025.20281
چکیده

نماتد زخم ریشه‌ چای (Pratylenchus loosi)، یکی از عوامل خسارت‌زا در جهان و ایران بوده و باعث خسارت کمی و کیفی به این محصول می‌شود. در این تحقیق، کارایی سولفیت پتاسیم به میزان پنج، 10 و 15 گرم و نماتد­کش­ های شیمیایی و آلی فلوپیرام (ولوم) به میزان نیم، یک و یک و نیم میلی ­لیتر، کادوزافوس (راگبی) به میزان هفت و نیم گرم، کود زیستی نماکلین به میزان پنج، 15 و 20 میلی ­لیتر برای هر نهال جوان چای همراه با شاهد­های سالم و آلوده برای کنترل نماتد­ مولد زخم ریشه‌ چای مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمون در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و پنج تکرار در ایستگاه تحقیقات چای شهید افتخاری شفت (فشالم) در غرب استان گیلان اجرا شد. شاخص‌های قطر، ارتفاع و وزن نهال، حجم ریشه، وزن تر ریشه، وزن تر و خشک اندام هوایی، جمعیت نماتد در 100 گرم خاک و یک گرم ریشه اندازه‌گیری و ثبت گردید. نتایج نشان داد که تیمار راگبی در دو شاخص حجم ریشه و وزن تر ریشه؛ تیمار ولوم یک، در شاخص وزن تر اندام هوایی؛ ولوم یک و نیم و سولفیت پتاسیم پنج، در شاخص وزن خشک اندام هوایی؛ تیمار ولوم یک و نیم در دو شاخص جمعیت نماتد در خاک و ریشه بهترین اثر بخشی را داشتند. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که دو ترکیب راگبی و ولوم، از بیشترین تأثیر در شاخص‌ها برخوردار بودند. ترکیب‌های سولفیت پتاسیم و نماکلین از نظر کاهش جمعیت در خاک و ریشه می‌توانند به‌عنوان گزینه ­ای در مدیریت تلفیقی نماتد مولد زخم ریشه‌ چای مورد توجه واقع شوند.