ارزیابی تغییرات جمعیت سوسک سوسن چلچراغ Lilioceris faldermanni و معرفی دشمنان طبیعی آن در داماش استان گیلان

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران

3 سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، تهران، ایران

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران

5 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران

6 اداره کل حفاظت محیط زیست استان گیلان، رشت، ایران

doi
10.22034/arpp.2025.20282
چکیده

سوسک چلچراغLilioceris faldermanni  آفت مهم گیاه سوسن چلچراغ در منطقه داماش استان گیلان است که هر ساله لاروها و حشرات کامل آن به اندام‌های هوایی گیاه، خسارت وارد می‌آورند. تغییرات جمعیت لاروها و حشرات بالغ آن از اسفند 1396 تا مهر ‌ماه 1400 در منطقه داماش مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از انتخاب تعداد نمونه مناسب در هر منطقه، دو هفته یکبار مراحل رشدی آفت از روی بوته‌ها شمارش و ثبت شد. با استفاده از میانگین تعداد لاروها و حشرات کامل در هر نمونه برداری، نوسانات جمعیت آفت تعیین شد. نتایج نشان داد حشرات کامل زمستان‌گذران به تدریج از اواخر اسفند‌ ماه روی بوته‌های سوسن چلچراغ ظاهر می‌شوند و طی 45 روز به اوج تراکم جمعیت می‌رسند. تخم‌گذاری این حشرات از اواسط فروردین ماه آغاز می‌شود. اولین ظهور حشرات بالغ نسل اول در هفته آخر خرداد تا هفته اول تیر ماه ثبت شد که در این مدت تراکم جمعیت حشرات کامل با افزایش قابل توجهی مواجه می‌شود. از این آفت سه نسل در منطقه داماش ثبت شد. نتایج بررسی همبستگی بین مراحل مختلف رشدی آفت با میانگین دمای روزانه نشان داد بین تغییرات جمعیت حشرات کامل، مراحل نابالغ و تخم همبستگی در سطح 05/0 معنی دار می‌باشد. الگوی توزیع فضایی این آفت برای همه مراحل رشدی نیز طی چهار سال در منطقه داماش، از نوع تجمعی به دست آمد. در این پژوهش چهار گونه کفشدوزک شکارگر از خانواده Coccinellidae برای مراحل تخم و لارو و یک جنس مگس پارازیتوئید از خانواده Tachinidae جمع‌آوری و گزارش شدند.