فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شته خالدار یونجه Therioaphis maculata از مهم‌ترین گونه‌های شته و کفشدوزک Hippodamia variegata از شکارگران مهم آن‌ در مزارع یونجه محسوب می‌شوند. این پژوهش در فصل زراعی 1401-1400 با هدف بررسی ویژگی‌های زمین‌آماری این آفت و کفشدوزک شکارگر آن در یک مزرعه یونجه در شهرستان‌ بروجرد (لرستان) با مساحت هفت هکتار انجام شد. این مزرعه به 130 شبکه 25 × 25 متری تقسیم و نمونه‌برداری با استفاده از یک کادر 1 × 1 متری انجام پذیرفت. در هر شبکه دو کادر به‌صورت تصادفی انداخته و تعداد کفشدوزک‌های داخل کادرها شمارش و برای شته‌ها از داخل هر کدام از کادرها، شش ساقه انتخاب و شمارش گردید. نتایج تجزیه‌های زمین‌آماری برای شته‌ فوق نشان داد از 18 مرحله نمونه‌برداری، 16 مورد با مدل کُروی و دو مورد با مدل نمایی و برای کفشدوزک از 22 مرحله نمونه‌برداری، 14 مورد با مدل کُروی و هشت مورد با مدل نمایی برازش بهتری نشان دادند. درجه وابستگی مکانی برای شته فوق بین 742/0 تا 999/0 و برای کفشدوزک بین 500/0 تا 999/0 قرار گرفت که نشان می‌دهد بیش از 50 درصد از تغییرپذیری (واریانس) بین داده‌ها دارای ساختار مکانی هستند. الگوی پراکنش هر دو گونه از نوع تجمعی و ضریب تبیین بین 71/0 تا 99/0 متغیر بود. دامنه مؤثر در مدل کُروی برای گونه شته بین 6/90 تا 2/556 و برای کفشدوزک بین 6/102 تا 5/357 متر قرار گرفت. تهیه نقشه‌های پراکنش برای دشمن طبیعی و شکار، این امکان را می‌دهد تا با اجرای مدیریت تلفیقی مکان-‌ویژه آفات، جمعیت دشمنان طبیعی در سطح مزرعه حفظ شود.