کنترل شیمیایی موضعی سرخرطومی حنایی خرما، ferrugineus Rhynchophorus در نخل‌های آلوده

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/arpp.2025.19818
چکیده

سرخرطومی حنایی خرما Rhynchophorus ferrugineus  مهم‌ترین آفت قرنطینه‌ای داخلی ایران می ­باشد. تزریق حشره‌کش به تنه درخت یکی از روش­ های کنترل آفت می­ باشد. در این تحقیق اثر حشره‌کش سایپرمترین EC 40 % و استامی‌پراید SP 20 % بر سرخرطومی حنایی خرما با آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بررسی شد. تیمارهای آزمایش شامل شاهد (تزریق آب) و تزریق غلظت‌های ‏5/2‏، ‏75/3‏ و 5 میلی‌لیتر در لیتر سایپرمترین، غلظت‌های 5، ‏5/7‏ و 10 گرم در لیتر‏ استامی‌پراید و ترکیب دو به دوی این حشره‌کش‌ها بود. تزریق حشره‌کش‌ها طی دو مرحله انجام شد. در مرحله اول در تنه درخت حفره ایجاد شد و یک هفته بعد در مرحله دوم تزریق حشره‌کش‌ها انجام گرفت. نتایج نشان داد تزریق هر دو نوع حشره‌کش منجر به کاهش قابل ‌توجه تعداد لارو و حشره کامل زنده شد بطوریکه در تیمار پنج میلی‌لیتر در لیتر سایپرمترین‏ ‏‏+ 10 گرم در لیتر‏‏ استامی‌پراید کمترین تعداد لارو و حشره کامل زنده مشاهده شد. تزریق پنج میلی‌لیتر در لیتر سایپرمترین‏ + 10 گرم در لیتر‏‏ استامی‌پراید نسبت به غلظت‌های پنج گرم در لیتر‏ (02/77 درصد) و ‏5/7‏ گرم در لیتر‏ (37/87 درصد) استامی‌پراید موجب بیشترین درصد تلفات حشره کامل گردید. همچنین ترکیب بالاترین غلظت سایپرمترین (پنج میلی‌لیتر در لیتر) با غلظت­ های مختلف استامی‌پراید، موجب بیشترین درصد تلفات در جمعیت لارو زنده گردید. نتایج نشان داد که استفاده از تزریق ترکیبی این دو حشره‌کش بسیار مؤثر و امیدبخش بوده و این روش می­ تواند در چارچوب برنامه‌های مدیریت تلفیقی آفات به کار گرفته شود.