معرفی نماتدهای جداشده از بستر کشت قارچ خوراکی (Agaricus bisoporus) در استان آذربایجان-شرقی

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.

doi
10.22034/arpp.2025.19381
چکیده

با افزایش جمعیت و احتمال بروز کمبودهای مواد غذایی، تغییر در منابع تامین غذای مورد نیاز انسان­ ها ضروری به نظر می­ رسد. انواع قارچ های خوراکی به این منظور در بسترهای مختلف، کشت می­ شوند. از این میان، قارچ Agaricus bisoporus  بیشترین سطح زیر کشت و بهره­ برداری را به خود اختصاص داده است. میزان محصول و بازارپسندی قارچ خوراکی به­ صورت مستقیم یا غیرمستقیم به تاثیر عوامل غیرزیستی مثل رطوبت و نور و زیستی از جمله قارچ­ ها، باکتری­ ها، نماتدها، ویروس­ ها، حشرات و کنه­ ها مرتبط است. به دلیل حضور نماتدها در اغلب کمپوست­ ها و کنترل مشکل آنها، آلودگی به نماتدها بیشترین کاهش عملکرد را در کشت قارچ ­ها سبب شده و این خسارت بعضا تا 4/84% گزارش شده است. با توجه به این­که در ایران بررسی آلودگی بسترهای کشت قارچ به انواع نماتدها صورت نگرفته است، لذا نمونه ­برداری­ های متعددی طی سال 1402 در استان آذربایجان­ شرقی انجام شد. پس از استخراج، کشتن و تثبیت با کمک روش­ های معمول در نماتدشناسی و شناسایی براساس منابع معتبر، مشخص شد که در اغلب این بسترها آلودگی به نماتدها وجود دارد. در این متن گون های Diploscapter coronatus ، Stomachorhabditis fastidiosa و Panagrolaimus concolor گزارش و توصیف می­ شوند. این اولین گزارش از جنس Stomachorhabditis برای فون نماتدهای ایران است اما دو گونه دیگر قبلا از ایران گزارش شده ­اند.