فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عوامل بیماری ­زای بذرزاد در بروز آتی بیماری­ ها و توسعه اپیدمی آن­ها نقش مهمی دارند. در تحقیق حاضر آلودگی نمونه­ های بذری ارقام مختلف لوبیا (از مناطق مختلف کشور در سال­ های 1401 تا 1403) پایش و انتقال دو باکتری بذرزاد Xanthomonas phaseoli pv. phaseoli (Xpp) و Curtobacterium flaccumfaciens pv. flaccumfaciens (Cff) در گیاهان دختری و در مزرعه نسل بعد مورد ارزیابی واقع گردید. پایش ظهور بیماری­ ها در مزرعه، با بررسی چشمی علائم و در مواردی با بهره ­برداری از روش­ های تشخیصی کشت و آزمون PCR اختصاصی انجام شد. بیشترین میزان آلودگی هر دو عامل بیماری (در گیاهان مادری) به ترتیب در ارقام یاقوت و دادفر از استان­ های لرستان و مرکزی ثبت شد. انتقال باکتری­ های Xpp و Cff از بذر به گیاه از طریق بررسی توسعه رورستی و درون­ رستی باکتری­ ها در بافت­ های مختلف گیاه شامل ریشه، برگ، ساقه و بذر با استفاده از بررسی ویژگی­ های ریخت شناختی پرگنه­ ها روی محیط YDC و آزمون PCR اختصاصی با آغازگرهای p7X4c، p7X4c (برای Xpp) و CffFOR2، CffREV4 (برای Cff) اثبات شد. استقرار موفق هر دو باکتری در بافت آوندی باعث توسعه سیستمیک آلودگی در گیاه شد. بررسی میزان انتقال بیماری در شرایط طبیعی مزرعه نشان داد علی رغم انتقال کامل بیماری در شرایط کنترل شده گلخانه، میزان انتقال در مزرعه تنها در کمتر از 50 درصد بذرهای آلوده رخ داد. این کاهش نرخ انتقال می­ تواند به عوامل متعددی از جمله شرایط آب و هوایی، جمعیت باکتری در بذر و مقاومت گیاه بستگی داشته باشد که نیازمند مطالعات بیشتر است.