کارایی برخی قارچ‌کش‌های گیاه-پایه در مدیریت بیماری پوسیدگی پس از برداشت گلابی، ایجاد شده توسط Botrytis cinerea

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

2 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.

3 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران.

4 بخش تحقیقات بیماری‌های گیاهی، مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

5 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران.

6 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.

doi
10.22034/arpp.2025.19478
چکیده

ضایعات در میوه‌ها در دوره پس از برداشت در اثر بیمارگرهای قارچی به ویژه Botrytis cinerea بوده که در طی دوره برداشت و انبارداری در سردخانه بروز می‌کند. در این پژوهش کارایی ترکیبات جدید قارچ‌کشی گیاه-پایه شامل 2/187 گرم بر لیتر پیریمتانیل و 185 گرم بر لیتر روغن میخک (زداتان-20®)، 8/203 گرم بر لیتر روغن میخک (بیوزدا®) و روغن میخک 10% و امولسیون صمغ کارنوبا 90% (فرش‌سیو اچ.ان®) ، جهت کنترل بیماری کپک خاکستری با عامل Botrytis cinerea در شرایط پس از برداشت به دو روش درمان کنندگی (مایه‌زنی 24 ساعت قبل از تیمار با قارچکش) و پیش‌گیرانه (مایه‌زنی 2 ساعت بعد از تیمار با قارچکش) و هم‌چنین تاثیر این قارچ‌کش‌ها بر خواص فیزیکوشیمیایی میوه گلابی رقم بیروتی مطالعه گردید. در بررسی تاثیر درمان کنندگی، در بین قارچ‌کش‌های جدید، تیمارهای فرش‌سیو (7 و 8 در هزار) و زداتان (5/2 در هزار) به ترتیب با 55/71 %، 38/62 % و 55/60 % بیشترین و تیمارهای بیوزدا (6، 7 و 8 در هزار) کم‌ترین میزان اثربخشی به ترتیب 73/2%، 42/6% و 91/0% را در کنترل شدت بیماری پس از برداشت (کپک خاکستری) گلابی در مقایسه با شاهد مایه‌زنی شده داشتند. در بررسی تاثیر پیش‌گیرانه در این رقم، از بین قارچ‌کش‌های جدید تیمارهای زداتان (5/2 و 3 در هزار) و فرش‌سیو (7 و 8 در هزار) به میزان بالاتر از 90% اثربخشی داشته و زداتان (2 در هزار) نیز حایز کم‌ترین میزان اثربخشی در مقابله با بیماری کپک خاکستری گلابی بود. پس از استفاده از قارچ‌کش‌های مزبور برخی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی مانند سفتی بافت میوه، میزان درصد رطوبت، اسیدیته قابل تیتراسیون و کم‌ترین میزان مواد جامد محلول نیز ارتقا یافته یا بدون تغییر بودند. منتهی قارچ‌کش بیوزدا، سبب بروز تغییر رنگ محسوس (قهوه‌ای شدن شبیه به سوختگی) روی بافت پوست میوه شد. بنابراین، در حالت درمان کنندگی، قارچ‌کش‌های زداتان (5/2 در هزار) و فرش‌سیو (7 و 8 در هزار) و در حالت پیش‌گیری کنندگی، قارچ‌کش‌های زداتان (5/2 و 3 در هزار) و فرش‌سیو (7 و 8 در هزار) از کارایی مناسبی برخوردار بوده و قابل توصیه می‌باشند. لازم به ذکر است که تاکنون برای بیماری‌های پس از برداشت گلابی هیچ قارچ‌کشی در ایران ثبت نگردیده است.