مدل‌سازی افشای انتخاب اطلاعاتی سرمایه‌گذاران رویکرد نوین به تکنیک میانگین‌گیری پویا در طی زمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه حسابداری و مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه ریاضی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران

doi
10.22034/jmaak.2025.78374.4513
چکیده

هدف تحقیق حاضر مدل‌سازی افشای داوطلبانه در بورس اوراق بهادار تهران است. از مدل‌های کمی میانگین‌گیری جهت مدلسازی این متغیر بهره گرفته شده است. بازه زمانی تحقیق سال‌های 1391 تا 1402 است. در رویکرد کمی جامعه تحقیق شرکت‌های بورسی است که بر اساس رویکرد غربال‌گری 175 شرکت جهت برآورد مدل بهره گرفته شد. 88 عامل موثر بر افشای انتخاب اطلاعاتی سرمایه‌گذاران وارد مدل‌های میانگین‌گیری پویا، بیزین و انتخابی گردید. بر اساس نتایج در هر سه بازه زمانی رویکردهای میانگین‌گیری پویا نسبت به سایر رویکردها از دقت بالاتری برخوردار بودند. در کوتاه مدت 51 عامل (27 داخلی و 24 خارجی)؛ در میان مدت 44 عامل (26 داخلی و 18 خارجی) و در بلند مدت 54 عامل (32 داخلی و 22 خارجی) موثر بر افشای انتخاب اطلاعاتی سرمایه‌گذاران شناسایی شدند. سپس بر اساس متیغرهای استخراج شده اقدام به استخراج شاخص‌های درونی و خارجی گردید. بر اساس رویکرد تحلیل مولفه اصلی سهم عوامل داخلی نسبت به خارجی در توضیح دهندگی علت تغییرات افشای داوطلبانه اطلاعات بیش‌تر است. در نهایت اقدام به برآورد ضرایب در بازه‌های زمانی مختلف با استفاده از مدل TVP-FAVAR گردید. نتایج بیانگر این واقعیت بود که عوامل داخلی در بازه‌های زمانی مختلف تأثیر مثبتی بر افشای داوطلبانه اطلاعات داشته‌اند؛ اما عوامل خارجی عموماً تأثیر منفی بر این شاخص در بازه‌های زمانی مختلف داشته‌اند.