اندازه گیری درجه تمرکز بازار شیر در استان آذربایجان شرقی
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
زمینه مطالعاتی: اهمیت شیر و فرآوردههای لبنی در تغذیه و سلامت افراد جامعه موجب شدهاست که تولید و مصرف این محصولات همواره مورد توجه سیاستگذاران قرار بگیرد. بروز نارساییهای متعدد در بازار شیر هر ساله نابسامانیهایی را در تولید و مصرف آن در مناطق مختلف کشور بوجود میآورد. در این وضعیت هرگونه سیاستگذاری و برنامهریزی مناسب جهت ساماندهی بازار شیر مستلزم شناخت ماهیت بازار شیر و فرآوردههای آن میباشد. هدف: بدین منظور در مطالعه حاضر سعی شدهاست ماهیت بازار شیر و درجه تمرکز آن در استان آذربایجان شرقی که از جمله بزرگترین استانهای تولید کننده شیر و محصولات لبنی در کشور محسوب میشود، بررسی گردد. روشکار: برای اندازهگیری درجه تمرکز بازار شیر از شاخصهای نسبتهای تمرکز، هرفیندال، هانا - کی، آنتروپی مرتبه اول شانن و انحراف معیار لگاریتمی بهره گرفته شدهاست. آمار و اطلاعات مورد نیاز در تحقیق حاضر از سازمانها و موسسات مربوطه مانند سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجانشرقی، شرکت پشتیبانی امور دام کشور، بانک مرکزی، مرکز آمار و شرکت سهامی صنایع شیر ایران جمعآوری گردید. نتایج: .نتایج نشان دادند که ساختار بازار شیر استان آذربایجانشرقی در سطح دامداریها در سالهای 1389 و 1393 حالت انحصار چند جانبه بوده و به مرور زمان قدرت انحصاری بازار تولید شیر بیشتر شدهاست. همچنین ساختار بازار شیر در سطح کارخانجات لبنی از حالت رقابت انحصاری در سال 1389 به سمت انحصار چند جانبه در سال 1393 تغییر یافتهاست. کاهش تعداد دامداریهای فعال و تعطیلی برخی کارخانجات لبنی از علل مهم افزایش تمرکز در بازار شیر استان آذربایجانشرقی میباشند. نتیجهگیری نهایی: اتخاذ سیاستهای مناسب جهت کنترل و تثبیت قیمت نهادههای خوراک دام از طرق مختلف مانند سرمایهگذاری در واحدهای تولیدکننده خوراک دام در داخل کشور (به جای واردات) و گسترش فرهنگ مصرف شیر از اقداماتی هستند که به پویایی بیشتر بازار شیر در استان آذربایجانشرقی کمک مینمایند.