باقیمانده آفت‌کش‌ها در خیار گلخانه‌ای مناطق جنوب تهران

نویسندگان

1 بخش تحقیقات کشت گلخانه ای، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ورامین، ایران.

2 بخش تحقیقات آفتکش ها، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.22034/arpp.2024.18062
چکیده

آفات و بیماری‌های گلخانه سبزی و صیفی (از جمله خیار) از عوامل محدود کننده تولید هستند که عمدتا با روش های شیمیایی کنترل می شوند. باقی‌مانده آفت‌کش‌ها موجب نگرانی از عوارض زیستی محیطی و بویژه سلامت مصرف کننده­ ها می ­باشد. در این تحقیق، باقیمانده 30 آفت­ کش­ پرمصرف با حد مجاز ملی باقیمانده آفت­ کش ­ها مورد مقایسه قرار گرفتند. نمونه ­های میوه خیار در طی فصل زمستانه-بهاره بصورت تصادفی از گلخانه­ های جنوب تهران، برداشت شدند. در هر واحد گلخانه­ ای حدود یک کیلو خیار از نواحی مختلف گلخانه چیده و تا انتقال به آزمایشگاه آفت­کش ­های موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، جهت تعیین باقیمانده آفت کش ­ها، در فریزر نگهداری شدند. باقیمانده آفت­ کش­ های 14 نمونه، اسفند 1399 و 12 نمونه بهار 1401، با روش کچرز استخراج و با کروماتوگرافی مایع با طیف سنجی­جرمی UPLC-MS/MS)) تجزیه شدند. طبق نتایج، 13 نوع آفت­ کش­ در نمونه های زمستان 1399 و یک نوع در نمونه­ های بهار 1401 در حد قابل اندازه ­گیری مشاهده گردید. در نمونه ­های 1399، بیشترین فراوانی (%28 نمونه‌ها) حاوی بقایای سه آفت ­کش­ ایمیداکلوپراید، متالاکسیل و کاربندازیم بود که بین آنها فقط کاربندازیم باقیمانده بالاتر ازحد مجاز (میانگین 2/3 برابر) داشت؛ البته با لحاظ فراوانی (4 نمونه از 14 نمونه)، میانگین باقیمانده آن 9/0 برابر MRL ملی، زیر حد مجاز بود. حشره­ کش دیمتوات نیز در یک نمونه از 14 نمونه، با غلظتی بیش از دو برابر حد مجاز دیده شد که با لحاظ فراوانی، باقیمانده آن کمتر از حد مجاز بود. در نمونه­ های بهار 1401 فقط باقی­مانده دیازینون در تمام 12 نمونه دیده شد که همه به میزان کمتر از حد مجاز بودند.