تاثیر تلفیقی قارچ بیماری‌زای حشرات،Beauveria bassiana و چند اسانس‌ گیاهی علیه شپشه آرد، Tribolium castaneum

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/arpp.2024.18597
چکیده

این پژوهش به منظور ارزیابی میزان سازگاری قارچ Beauveria bassiana و چند اسانس گیاهی در کاربرد تلفیقی علیه شپشه آردTribolium castaneum  در شرایط آزمایشگاهی اجرا شد. سه جدایه قارچ B. bassiana شامل IRAN1395C، OZ1 و OZ2 با روش تیمار گندم با قارچ علیه حشرات کامل آفت مورد آزمایش قرار گرفتند. مرگ و میر ایجاد شده تحت تاثیر قارچ ­ها در غلظت 108 کنیدی بر میلی ­لیتر از 3/68 تا 3/73 درصد متغیر بود. همچنین سمیت تدخینی اسانس گیاه پونه (Mentha pulegium)، رزماری (Rosmarinus officinalis) و نعناع فلفلی (Mentha piperita) روی حشرات کامل ارزیابی شد. نتایج نشان داد همه اسانس­ ها علیه شپشه آرد موثر بودند و در بین آن‌ها، اسانس پونه با کمترین مقدار LC50 (33/7 میکرولیتر بر لیتر هوا) سمی ­ترین ترکیب برای حشرات کامل بود. اثر غلظت زیرکشنده (LC10) اسانس­ های گیاهی روی رشد میسلیومی و اسپورزایی قارچ­ ها بررسی و مشخص شد که همه اسانس ­ها با جدایه ­های قارچ B. bassiana سازگار بودند به جز اسانس نعناع و رزماری که برای جدایه OZ1 سمی بودند و ناسازگاری نشان دادند. بررسی اثر کاربرد تلفیقی اسانس­ های گیاهی و قارچ­ ها نشان داد که غلظت ­های زیرکشنده LC10 اسانس­ پونه، رزماری و نعناع فلفلی، حساسیت حشرات کاملT. castaneum  را به آلودگی قارچ B. bassiana افزایش داد (اثر هم افزایی)، بجز در ترکیب اسانس نعناع فلفلی و رزماری با جدایه OZ1 که برهمکنش آنتاگونیستی مشاهده شد. نتایج این مطالعه پیشنهاد می ­کند که جدایه ­های قارچ B. bassiana پتانسیل تلفیق با اسانس ­­های گیاهی مورد آزمایش برای کنترل تلفیقیT. castaneum  در محصولات انباری را دارند.